Z tarasu restauracji rozciąga się piękny widok na mury obronne, zatokę Pile i fort Fort Lovrijenac, czy raczej Królewska Przystań, Zatokę Czarnego Nurtu i Czerwona Twierdzę, jeśli jesteście fanami serialu Gry o Tron.

Restauracja Dubravka słynie z przepysznych śniadań w dość przystępnych, jak na Dubrownik, cenach. Omlety podawane są w zestawie z chlebem, masłem, marmoladą, dżemem i nutellą, więc na pewno wyjdziecie najedzeni, ceny od 7,90 – 9,70 Euro za zestaw. Kawy w podobnych cenach jak w innych restauracjach w Dubrowniku, espresso 3,30 Euro, a cappuccino 4,60. Z kartą Dubrovnik Pass, o której napisaliśmy więcej w tekście 5 sposobów, żeby nie zbankrutować w Dubrowniku dostaniecie 10% zniżki, ale chęć skorzystania z rabatu trzeba zgłosić przed złożeniem zamówienia.

Przy restauracji jest lodziarnia, gdzie można kupić dobre i niedrogie lody, 14 kuna za gałkę.  W pozostałych lodziarniach w Dubrowniku płaciliśmy od 18 do 20 kuna za gałkę.

2. Przystępne ceny – Gusta me

W tej znajdującej się w pobliżu Brama Ploca knajpce również będziecie mieli ładne widoki i śniadanie w nieco przystępniejszych cenach niż w Dubravce. Śniadania nie ograniczają się tu tylko do dań z jajek, można także zjeść tosty (od 40-75 kuna), granolę, owsiankę czy musli (około 40 kuna), a nawet English Breakfast zwane tutaj Hangover. Dla porównania cena espresso to 17 kuna, a cappuccino 22.

3. Coffee Break – poczuj się jak student

Trzeciego dnia w Dubrowniku byliśmy już trochę zmęczeni typowo turystycznymi restauracjami, więc wybraliśmy się do tej uniwersyteckiej kawiarenki. Spacer od bramy Pile zabrał nam około 10 minut. Z kartą Dubrovnik Pass dostaniecie tu 10% zniżki. Ceny są tu trochę niższe niż na starówce, najbardziej opłaca się zamówić zestawy, za około 30 – 40 kuna dostaniecie na przykład kanapkę albo tost z kawą i croissantem. Lecz jeśli nie zdecydujecie się na zestaw nie zapłacicie wcale dużo mniej niż w centrum miasta. Po śniadaniu w drodze powrotnej możecie przespacerować się po parku Gradac, gdzie nakręcono sceny ze ślubu króla Joeffrey’a w serialu Gra o Tron. A jak macie ochotę popływać, odwiedźcie plaże Danče i Šulić.

4. SNEK by coNGo na Stradum

Restauracja ta reklamuje się, że ma najprzystępniejsze ceny na Stradun, głównej ulicy starego miasta. Wszystkie dania śniadaniowe są w takiej samej cenie, więc bez względu na to, czy zamówicie granolę, omlet albo croissanta zapłacicie 79 kuna. Jedzenie jest dobre, kawa nie zachwyca, lecz warto tu przyjść przede wszystkim ze względu na lokalizację.

5, Burek i kawa w piekarni

To opcja zarówno smaczna jak i przyjazna dla kieszeni, miejscowy przysmak burek z serem kosztuje około 25 kuna, a espresso 14 czy 17?

Wielokulturowe dziedzictwo Wilna

Wedle przewodnika Pascal przed wybuchem drugiej wojny światowej Wilno było zamieszkane przez Polaków (66%), Żydów (28%), Rosjan (3%), Białorusinów (1%), Litwinów (1%), oraz kilkuset osobowe społeczności Niemców i Karaimów. Aktor Zygmunt Kęstowicz stwierdził kiedyś, że „wileńskie pochodzenie – to więcej niż korzenie. Zagmatwaną wielonarodową historię Wilna najlepiej określa słowo „bizarre” oznaczający dziwaczny, cudaczny, kuriozalny. Czesław Miłosz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, który młodość spędził w Wilnie, równie ciekawie opisał kosmopolityczną duszę tego miasta: „Tak jak Paryż należy nie tylko do Francuzów, ale do całego świata, tak w pewnym sensie i Wilno należy nie tylko – chociaż w pierwszej kolejności – do Litwinów, ale także do Polaków, Białorusinów i Żydów, a w konsekwencji do całego świata.”

Užupio Res Publica

Być może właśnie opisane powyżej poczucie odrębności i dziwności skłoniło wileńskich artystów do powołania w 1997 roku Republiki Zarzeczańskiej, państwa artystów, dzielnicy porównywanej do paryskiego Montmartre czy Wolnego Miasta Christiania w Kopenhadze. Jednak w odróżnieniu od duńskiej dzielnicy, Užupio Res Publica nie ma charakteru samostanowiącego, na jej terenie wciąż obowiązuje litewskie prawo. Republika Zarzecka, pomimo swego czysto humorystycznego charakteru, ma wielu amatorów. Dalajlama już kilkukrotnie odwiedzał Zarzeczę, a jego wizyty upamiętniają flagi modlitewne powiewające nad Skwerem Tybetańskim.

Republika Užupis (Zarzecze) ma własną konstytucję, prezydenta, rząd, walutę, hymn, flagę przedstawiającą ludzką dłoń z okrągłym otworem symbolizującym, że republika nie może zostać przez nikogo zawłaszczona. W dzień niepodległości przypadającym w Prima Aprilis po przekroczeniu granicy republiki, czyli mostu Użupio Tiltas przy krzyżówce ulic Išganytojo i Maironio, dostaje się pieczątkę do paszportu. Ale nie martwcie się, jeśli zależy Wam na stemplu, ponoć we wszystkie inne dni można go dostać w punkcie granicznym za mostem oraz w centrum informacyjnym Zarzecza „Užupis 1 point”. Sami nie sprawdzaliśmy, ale jeśli Wam się udało, dajcie znać w komentarzu.

Posiedzenia zarzeczańskiego rządu, zwanego humorystycznie barlamentem, odbywają się w barokawiarni „Užupio” obok mostu. Konstytucję Republiki Zarzeckiej w różnych wersjach językowych, w tym elfickim, można zobaczyć przy ulicy Paupio. Jeden z artykułów konstytucji głosi, że „człowiek ma prawo przynależeć do różnych narodowości”, a inny, że „kot nie musi kochać swojego gospodarza, ale w trudnej chwili powinien mu pomóc.”

Zarzecze to jedna z najpiękniejszych i najstarszych dzielnic Wilna, położona obok Starego Miasta za rzeką Wilenką, zwana też Wilejką. Bohema artystyczna organizuje tu wystawy i przedstawienia teatralne. W latach 1934–1936 na ulicy Młynowej w pobliżu dzisiejszego placu z pomnikiem Anioła Zarzecza mieszkali Konstanty Ildefons i Natalia Gałczyńscy, tam też urodziła się córka poety Kira Gałczyńska. Kolejnym znanym mieszkańcem Zarzecza był śpiewak operowy Bernard Ładysz, który w Wilnie rozpoczął naukę śpiewu.

Na Zarzeczu znajduje się Cmentarz Bernardyński, który ze względu na wielu pochowanych tu słynnych Polaków jest nazywany „Wielką Księgą Historii i Kultury Polskiej”.

Ulica literatów (Literatų gatvė)

jest kolejnym niecodziennym miejscem na wileńskiej starówce. W 2008 roku, gdy grupa artystów wpadła na pomysł rewitalizacji ulicy, jej ściany zostały ozdobione metalowymi, drewnianymi i szklanymi podobiznami, a także innymi tablicami i dziełami poświęconymi twórczości różnych autorów, w tym także polskich. Poniżej tablica poświęcona Gałczyńskiemu.

Nie jest do końca jasne, czy ulica Literatów została nazwana na cześć Adama Mickiewicza, który mieszkał tu przez kilka miesięcy, dopóki nie został zatrzymany podczas aresztowania Filomatów w 1823 roku, czy może jej nazwa upamiętnia liczne księgarnie, które mieściły się tutaj na przełomie XIX i XX wieku. Na ulicy Literatów znajduje się również Centrum Sztuki Współczesnej. Więcej na temat historii tej interesującej ulicy znajdziecie na stronie Go Vilnus oraz Tyflomapy.pl. Z ulicy Literatów można pójść na ulicę Bernardinų, gdzie w kolejnym domu, w którym niegdyś mieszkał i tworzył Adam Mickiewicz, znajduje się jego muzeum.

Zakwaterowanie w Ukrytej Łodzi Podwodnej

Niezwykłą atmosferę Wilna dodatkowo spotęgowały dwa noclegi w apartamencie wyglądającym jak łódź podwodna. Jeśli lubicie nocować w niecodziennych warunkach, polecamy! Mieszkanie zaprojektowane przez słynnego litewskiego artystę i architekta znajdziecie zarówno na Aribnb jak i na booking.com.

Wileńskie kawiarnie i restauracje

są kolejnym powodem, dla którego korci mnie, żeby jak najszybciej tam wrócić. Nie mówiąc już o życiu nocnym toczącym się na ulicach Vilniaus, Islandijos and Vokiečių.

Podczas naszego krótkiego pobytu wypróbowaliśmy zaledwie garstkę kawiarni i restauracji:

Bardzo dobre śniadania w Coffee Spells

Podczas naszej tygodniowej wycieczki po krajach bałtyckich, lepsze śniadanie jedliśmy chyba tylko w Tallinie.

Italala Caffè 

to kawiarnia popularna zarówno wśród turystów jak i wilnian.

Etno Dvaras na ulicy Pilies

W tej restauracji możecie skosztować tradycyjnych litewskich potraw w przystępnych cenach.

Gabi

Restauracja położona w uroczym podwórku, również idealne miejsce do skosztowania lokalnych smakołyków. Schowana w bocznej uliczce, przez co mniej oblegana przez turystów jest dobrą alternatywą dla Etno Dvaras, choć ceny są nieco wyższe.

Byliście w Wilnie? Co zrobiło na Was największe wrażenie?

Byliśmy tak wykończeni, że nie mieliśmy ochoty ani siły na długą podróż na południe Chorwacji, nie mówiąc już o intensywnym zwiedzaniu. Marzyliśmy o jakimś zacisznym miejscu z pięknym widokiem, żeby przez półtora tygodnia poleniuchować.

Wyspa Krk okazała się świetnym wyborem z czterech powodów:

1. łatwość dojazdu, wyspa znajduje się na północy Chorwacji, można się na nią dostać prawie półtorakilometrowym mostem
2. wielkość – Krk jest jedną z dwóch największych wysp w Chorwacji
3. przyroda – morze, góry, lasy, gaje oliwne, winnice oraz przepiękne widoki na sąsiednie wysepki
4. 300 km szlaków pieszych i rowerowych, z czego 150 km to Camino

Zakwaterowanie

Zeszłoroczne doświadczenia z Dubrownika, które opisaliśmy tutaj, nauczyły nas, żeby podczas następnego wyjazdu zarezerwować zakwaterowanie z kuchnią. Nie chcieliśmy być znowu skazani na drogie restauracje, które, na domiar złego, nierzadko serwują dość przeciętne jedzenie.

Dzięki temu, że pojechaliśmy w drugiej połowie kwietnia załapaliśmy się na niższe ceny noclegów. Spośród wielu ofert na Airbnb naszą uwagę przyciągnął dwupiętrowy domek położony na wysokim, 49 metrowym klifie na obrzeżach średniowiecznego miasteczka Vrbnik, dla zainteresowanych link tutaj. Zachwyceni baśniowym widokiem rozciągającym się z tarasu na zatokę oraz klifową linię brzegową, w ciemno zarezerwowaliśmy jedenaście noclegów w Vrbniku, który wkrótce po przyjeździe zyskał miano naszego ulubionego miasteczka na wyspie Krk.

Vrbnik

Otoczony winnicami Vrbnik słynie ze ślicznej, choć, jak to często bywa w Chorwacji, trochę zaniedbanej starówki oraz białego, wytrawnego wina Vrbnička Žlahtina. Oprócz tego do jednej z jego głównych atrakcji należy uliczka Klančić, która ma tylko 40 centymetrów szerokości i uznawana jest za jedną z najwęższych w Europie, a nawet na świecie. Choć jest to przede wszystkim chwyt na zwabienie turystów, mimo wszystko miejsce ma swój urok. Znalezienie uliczki Klančić wymaga kluczenia czarującymi zaułkami starego miasta, można kierować się drogowskazami powieszonymi na budynkach lub użyć mapy Google, która co prawda nie prowadzi do samego celu, ale w jego pobliże, potem można zapytać kogoś o drogę.

Poza sezonem

Przyjechaliśmy do Vrbnika 20 kwietnia, przez pierwsze dni miasteczko dopiero budziło się z zimowego snu. Niewielu turystów, zaledwie trzy otwarte restauracje, kilka kafejek, jedna piekarnia oraz dwa supermarkety przywołujące na myśl czasy socjalizmu. Nasz gospodarz od razu doradził nam, żebyśmy robili zakupy w oddalonym o niecałe 12 kilometrów mieście Krk, stolicy wyspy.

Potem z każdym dniem w Vrbniku pojawiało się więcej turystów, kiedy wyjeżdżaliśmy pierwszego maja miasteczko zmieniło się nie do poznania. Wąskimi uliczkami tłoczyli się przechodnie i samochody, zaczęło brakować miejsc parkingowych, restauracje i kawiarnie były przepełnione – i pomyśleć, że to jeszcze nie był szczyt sezonu!

Vrbnik dla miłośników ciszy i spokoju

Verbnik w niczym nie przypomina nadmorskiego kurortu, jest miasteczkiem, które w porównaniu z innymi odwiedzonymi przez nas miejscami na wyspie Krk ma znacznie mniej rozwinięta infrastrukturę turystyczną. Dla nas cisza, spokój i przepiękne widoki były głównymi atutami Vrebnika. Jeśli jednak lubicie gwar, duży wybór restauracji, kawiarni, sklepów z pamiątkami oraz innych turystycznych atrakcji, zapewne lepiej poczujecie się w Bašce lub mieście Krk. A do Vrbnika zawsze możecie wpaść na wycieczkę.

Wyspa Krk obfituje w szlaki piesze i rowerowe

Choć z każdego miasteczka na wyspie można wybrać się na ciekawe piesze i rowerowe wycieczki, najwięcej szlaków zaczyna się w Bašce i jej okolicach. Na pewno warto wybrać się na dwa najwyższe szczyty na wyspie: Obzova (568 m n.p.m) i Veli Vrh (541 m n.p.m).

Na koniec kilka knajp wartych polecenia

Konoba Lastura w Čižići

Znakomite jedzenie w przystępnych cenach, przede wszystkim ryby i owoce morza. Duże porcje, przyjemna obsługa i piękna, zaciszna okolica.

Fish & Chips Popaj w Malinskiej

Smażalnia ryb popularna zarówno wśród lokalnych mieszkańców jak i turystów. Jak poprzednio, znakomite jedzenie w przystępnych cenach.

Pizzeria Leo w Punat

Oprócz znakomitej pizzy mają też inne dania, w tym pyszne sardynki. Podczas zwiedzania Punat warto wpaść na deser też do lodziarni Garden Slasticarnica-Eiscafe.

Jeśli byliście na wyspie Krk, podzielcie się wrażeniami w komentarzach.

Dubrownik kolejną ofiarą przemysłu turystycznego

Do końca czerwca tego roku w nieco ponad czterdziestotysięcznym Dubrowniku nocowało już ponad milion turystów. Dodatkowo, przewiduje się, że w tym sezonie stare miasto odwiedzi ponad 500 tysięcy pasażerów statków wycieczkowych. Choć Dubrownik przyciąga także sporo fanów Gry o Tron, wbrew pozorom, nie stanowią oni największej części odwiedzjących, w 2017 przybyło ich tylko około 60 tysięcy.

Skąd te kosmiczne ceny?

Przemysł turystyczny sprawił, że Dubrownik stał się drogi nie tylko dla turystów, ale przede wszystkim dla mieszkańców. Koszty utrzymania (z wyjątkiem cen najmu) są  w Dubrowniku o 28% wyższe niż w Warszawie. Sezon trwa tutaj od połowy kwietnia do października, co oznacza, że właściciele sklepów, hoteli i restauracji muszą w tym czasie zarobić na utrzymanie na cały rok oraz nadrobić straty poniesione w czasie pandemii. Podejrzewamy też, że zmęczeni natłokiem turystów Dubrowniczanie mogą podnosić ceny z premedytacją, żeby odstraszyć mniej zamożnych urlopowiczów.

A jednak wyśrubowane ceny wcale nie zniechęcają

Bo pasażerowie statków mają wyżywienie i zakwaterowanie zapewnione na pokładzie, więc w mieście kupują tylko napoje i przekąski. Drugi powód jest taki, że gros turystów przybywa tu z Wielkiej Brytanii oraz Ameryki, a dla nich tutejsze ceny nie są szokujące.

A więc jak nie zbankrutować w Dubrowniku?

1. Zarezerwuj zakwaterowanie z kuchnią i darmowym parkingiem

Znajdźcie pokój z aneksem kuchennym i darmowym miejscem parkingowym, jeśli podróżujesz samochodem.  Restauracje w Dubrowniku nie są tanie, a do tego serwowane w nich dania nierzadko rozczarowują. Nawet jeśli nie zamierzacie korzystać z kuchni, dobrze ją mieć na wypadek, gdybyście chcieli odpocząć od knajp będących często pułapkami na turystów.

Większość miejsc parkingowych w Dubrowniku zarezerwowana jest wyłącznie dla rezydentów. Natomiast te przeznaczone dla turystów kosztują od 50 – 70 kuna (≈31 – 43 zł) za godzinę. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest znalezienie hotelu z darmowym parkingiem i poruszanie się po mieście na piechotę lub miejskimi autobusami. Cena jednego przejazdu 12 – 15 kuna (≈7- 9 zł).

2. Kup Dubrovnik Pass

Choć zwykle nie kupujemy tego typu kart, tym razem daliśmy się skusić. Zdecydowaliśmy się na 3-dniową kartę za 300 kuna (≈187 zł), w ramach której dostaliśmy, między innymi:

– darmowy bilet na mury obronne, za który inaczej musielibyśmy zapłacić 250 kuna (≈156zł)

– 6 przejazdów miejskim autobusem o wartości 50 kuna (≈ 31 zł)

– darmowe wejście do 10 muzeów i galerii, my zwiedziliśmy Klasztor Franciszkanów

(cena biletu 40HRK)

i Muzeum Etnograficznego (cena biletu 40 HRK), ale jeśli macie czas warto też odwiedzić Pałac Rektorów, zwany również Muzeum Kulturalno-historycznym, cena biletu 100HRK)

W ramach trzy dniowego Dubrovnik Pass dostaniecie też bilet autobusowy do pobliskiego miasta Cavtat oraz 10% zniżki w niektórych restauracjach, sklepach z pamiątkami, w biurach podróży oraz 20% zniżki na prom na wyspę Lokrum. Zawsze upominajcie się o zniżki, bo przy zakupach ani w restauracjach nikt Was nie zapyta, czy macie Dubrovnik Pass. Wedle informacji na karcie, chęć skorzystania ze zniżki w restauracji trzeba zgłosić kelnerowi przed złożeniem zamówienia.

3. Zamiast drogą kolejką dostań się na górę Srd za darmo

Ze wzgórza Srd rozpościera się piękny widok na Dubrownik. Na wzgórze można dojechać kolejką linową, bilet w obie strony kosztuje 200 kuna (≈ 125 zł), w jedna stronę 110 kuna, bilety ulgowe dla dzieci od 30-50 kuna.

Ponieważ pojechaliśmy do Chorwacji samochodem, postanowiliśmy sami wjechać na szczyt. Kierował Saqib i szczerze mówiąc nie wiem, czy sama bym się na to odważyła. Była to wspaniała przygoda, ale nie wjeżdżajcie samochodem na szczyt, jeśli nie czujecie się pewnie za kierownicą albo macie lęk wysokości. Pod koniec droga jest stroma, wąska i kręta – ale w tym właśnie cały jej urok. Na górze jest darmowy parking i taras widokowy, lecz nam bardziej podobały się widoki z punku widokowego położonego kilkadziesiąt metrów poniżej szczytu. Łatwo rozpoznać to miejsce, bo zatrzymują się tam samochody z turystami.

Na wzgórze możecie także wejść szlakiem prowadzącym z Dubrownika, albo dojechać autobusem numer 17 z przystanku znajdującego się koło bramy Pile, cena biletu w jedna stronę to 15 kuna.

4. Zjedz główny posiłek w porze lunchu

Trochę za późno znaleźliśmy restauracje w pobliżu północnej bramy do starego miasta (vrata Buža), które oferują lunchowe menu za 90 kuna (≈ 57 zł). Oprócz fast foodów jest to chyba najprzystępniejsza cena za posiłek, jaką znaleźliśmy nie tylko na starym mieście, ale w całym Dubrowniku. Zauważyliśmy, że ceny na północ od głównej ulicy Stradun są znacznie niższe niż w południowej części starówki. Więcej o restauracjach w Dubrowniku napiszemy w naszym następnym poście.

Mimo, że od wielu lat staramy się unikać fast foodów, restauracja Fast&Furious miło nas zaskoczyła. Jedzenie jest dobre, porcje bardzo duże i nawet wegetarianie znajdą tam kilka jarskich opcji. Więcej o restauracjach i kawiarniach napisaliśmy w poście Gdzie na śniadanie w Dubrowniku?

5. Przyjedź poza szczytem sezonu

Mimo, że nasza ostatnia rada jest dość banalna, zamieszczamy ją, bo w przyszłym roku sami zamierzamy z niej skorzystać. Tym razem trafiliśmy do Dubrownika w najdroższymokresie, który trwa tu od drugiej połowy czerwca do końca sierpnia. Podobno w kwietniu, maju, wrześniu i październiku ceny w hotelach i restauracjach bywają ponad połowę niższe.

Życzymy Wam wspaniałych wakacji!

Roberta poznaliśmy wiosną 2018 roku.

Robert pochodzi z Ewe Condji, osady leżącej tuż przy Grand Popo w Beninie w Afryce Zachodniej. Mieszka w małym obejściu z ojcem, dziadkiem oraz trzema przyrodnimi braćmi. Śpią na matach na podłodze, gotują na zewnątrz, nie mają bieżącej wody i nie korzystają z prądu, bo ich nie stać. Żyją na bardzo niskim poziomie kombinując pieniądze z dnia na dzień, zajmują się doraźnymi pracami przy okolicznych rolno-ogrodniczych uprawach. Pomagają też rybakom, bo za wyciąganie sieci na plaży można dostać trochę ryb albo zarobić od 200 do 300 CFA (od 1,40 do 2,10 PLN). Jest to kwota wystarczająca na bardzo skromny posiłek, trochę ryżu z rybą i sosem w obnośnej gar kuchni.

Ojciec Roberta jest prostym, niewykształconym człowiekiem, który nie mówi po francusku i niestety nie potrafi ułożyć sobie życia rodzinnego. Wiąże się z kobietami, które rodzą mu dzieci, a potem gdzieś znikają. Zapytany o swoją mamę, Robert odpowiada: „Odeszła”. Nie w sensie, że umarła, tylko „gdzieś sobie poszła i nigdy nie wróciła”. Matka jego przyrodnich braci, Romualda i Sabina, również ich opuściła. Mimo tego, że edukacja w Beninie jest darmowa, bez wsparcia EDU Afryka ojca nie byłoby stać na posyłanie synów do szkoły z tej prostej przyczyny, że cena wyprawki (mundurka, stroju sportowego, zeszytów do ćwiczeń, ołówka oraz wyżywienia w szkole) przekracza jego możliwości. Dzięki pomocy fundacji ojciec czuje się zobowiązany posyłać Roberta i jego braci do szkoły. Inaczej zmusiłby ich, żeby rzucili szkołę i zajęli się zarabianiem na życie. Z drugiej strony nie możemy przesadzać z pomocą. Skuteczność działalności EDU Afryka polega na umiejętności dawania tyle ile trzeba, ale najmniej, ile można, tak, żeby nie tłumić naturalnej troski i zapobiegliwości rodziców.  Najlepiej tyle aby pomóc, ale nie wyręczać rodziny i nie prowokować ich do zrzucenia z siebie odpowiedzialności. Więcej na ten temat w wywiadzie Afryka. Jak pomagać z głową i nie dać się naciągnąć?

Robert chodzi do szkoły podstawowej. Przypuszczamy, że ma dwanaście lat, dokładnego wieku nie znamy, bo ma dwa akty urodzenia, jeden z 2007, drugi z 2009 roku. Jak na swój wiek jest malutki i drobniutki, ale twarz ma zawsze bardzo poważną. Robert to indywidualista, świetnym rysownik i malarz. Widać u niego talent i pasję. Rzadko kiedy spotyka się chłopaka, który woli malować niż kopać piłkę. Gdy maluje, jest cały pochłonięty swoją twórczością, to niesamowite.

Talent artystyczny jest jego szansą na przyszłość

Po ukończeniu szkoły podstawowej część dzieci w Beninie zaczyna kształcenie zawodowe, czyli terminuje przez cztery lata u majstra, rzemieślnika czy usługodawcy. Przypomina to trochę system znany ze średniowiecznej Europy. Przyuczając się do zawodu z początku wykonuje się bardzo proste prace, potem coraz bardziej zaawansowane. Po czterech latach darmowej pracy, gdy uczeń się wykupi, czyli zapłaci szefowi za naukę, zdaje organizowany przez związek rzemieślników egzamin, dostaje dyplom i zostaje członkiem związku krawców, elektryków, mechaników samochodowych, etc. Lecz dopóki się nie wykupi, musi kontynuować pracę w zakładzie, czasami trwa to latami.

Być może taka jest przyszłość Roberta. Mógłby terminować u mistrza kaligrafia i zająć się malowaniem szyldów reklamowych. Bo mimo że drukowane tablice w Beninie istnieją, to ręcznie malowane nadal cieszą się ogromną popularnością. Jeśli Robert będzie zainteresowany kontynuowaniem edukacji, mógłby nauczyć się realizować swoje wizje plastyczne w formie elektronicznej. Wtedy zamiast kaligrafować tablice reklamowe albo robić napisy informacyjne na murze, mógłby na przykład projektować drukowane zaproszenia. Oba te warianty to połączenie oferta zawodowej na rynku pracy z jego naturalnymi predyspozycjami. A co będzie, czas pokaże. Na razie zostały mu jeszcze dwa lata podstawówki.

W międzyczasie minęły trzy lata. Po powtórzeniu ostatniego roku podstawówki, w 2021 Robert roku zdał wszystkie egzaminy i …

Rozpoczął naukę w artystycznym liceum w Kotonu!

Ecole Secondaire Des Métiers d’Art SOS Hermann Gmeiner (ESMA) to renomowana szkoła działająca przy międzynarodowej organizacji SOS Village d’Enfants. Program obejmuje zarówno przedmioty związane z edukacją ogólną, jak też zawodową. Wykształciło się tu wielu wspaniałych benińskich artystów i projektantów. Robert uczy się w sekcji sztuk plastycznych zorientowanych na malarstwo oraz projektowanie graficzne, ma pięć godzin zajęć plastycznych tygodniowo. Nauka trwa cztery lata i jest płatna. Przygotowuje do uzyskania państwowych dyplomów, odpowiedników małej matury i dyplomu ukończenia szkoły zawodowej.

Szansa dla Roberta i ogromne wyzwanie dla EDU Afryka

Rodzina Roberta nie interesuje się jego dalszą edukacją. Zajęci walką o codzienność, nie zdają sobie sprawy, że nauka w collegu to dla Roberta wspaniała szansa na odmianę losu. Przeskok ze świata niedostatku, analfabetyzmu i braku perspektyw do świata możliwości.

Ceną tej zmiany jest przeskok do zupełnie nowego i nieznanego środowiska. Robert opuścił rodzinną wieś Ewe Condji, by zamieszkać w oddalonym o 90 kilometrów Kotonu, największym mieście w Beninie. Choć od wyjazdu Roberta minął już ponad miesiąc, jego rodzina ani razu nie skontaktowała się ani z nim ani z EDU Afryka. Zapewne odetchnęli z ulgą, bo mają jedną osobę mniej do wyżywienia. EDU Afryka przejęła na siebie całkowitą odpowiedzialność za dalsze losy Roberta. Musimy zapewnić mu dosłownie wszystko. Opłaca czesne (160 000 CFA czyli około 1200 zł za rok), utrzymanie z wyżywieniem w przyszkolnym internacie (50 000 CFA, około 350 złotych miesięcznie), kieszonkowe (1500 – 2000 CFA, około 10 – 15 złotych tygodniowo), wyprawkę szkolną (dwa mundurki szkolne, materiały plastyczne). Oprócz tego ubrania, buty, przybory toaletowe, fryzjera, pościel, ręczniki, moskitierę. Jeśli zachodzi taka potrzeba to również koszty leczenia. Słowem wszystko czego wymaga szkoła i co jest potrzebne do życia.

Na szczęście nad Robertem czuwa także zmarły brat bliźniak

Robertowi w ważnych momentach życiowych towarzyszy drewniana figurka zmarłego brata bliźniaka. Wedle wierzeń religii vodoun zmarli przodkowie wspierają żyjących członków rodziny. W zamian Robert opiekuje się zmarłym bratem. Kult bliźniaków w Beninie jest bardzo silny, więc zawsze spotyka się z ogromnym szacunkiem. Ludzie widząc Roberta z laleczką upewniają się tylko: „Jesteś bliźniakiem?”. Potem czasem dopytują czy to brat czy siostra. Robert zabrał brata na egzaminy wstępne do szkoły, a teraz często towarzyszy mu na lekcjach, więc brat wkrótce także dostanie szkolny mundurek. Więcej na temat religii vodoun w Ostatni taniec – pogrzeby w Togo nie są smutne.

Robert, trzymamy za Ciebie kciuki!

Wiemy, że nie jest mu łatwo. Odnalezienie się w nowym środowisku wymaga wiele ciężkiej pracy, determinacji i wiary we własne siły. Nowa szkoła. Nowi koledzy. Pokój w internacie. Po raz pierwszy ma własne łóżko, szafę, łazienkę z bieżącą wodą i toaletą. Nie wspominając już o regularnych i sytych posiłkach. Robert jesteśmy z Tobą i życzymy Ci powodzenia!

O Barbarze Kwiatek i Fundacji Edu Afryka napisaliśmy tekst Kwiatek w Beninie. Zapraszamy Was do odwiedzenia strony EDU Afryka na Facebooku, jeśli chcielibyście wspomagać edukacje dzieci w Beninie w Afryce zachodniej odwiedźcie stronę PARTONITE. 

Tegoroczne podróże nauczyły nas, że:

• W budżecie na wyjazd trzeba przewidzieć wydatki na dodatkowe testy, bo przepisy są nieprzewidywalne i mogą zmienić się z dnia na dzień.

• Pracownicy linii lotniczych też są pogubieni w nieustannie zmieniających się przepisach. Najlepszym źródłem informacji są emaile od linii lotniczych przesyłane dzień przed wylotem. Więc, jeśli tak jak ja, zazwyczaj nie czytasz maili, w obecnych czasach lepiej jednak poświęcić chwilę i na spokojnie zapoznać się z aktualnie obowiązującymi zasadami.

• Testów przybywa, ale ich ceny spadają, więc jest iskierka nadziei na przyszłość.

Test przed wylotem z Bahrajnu do Frankfurtu

Zaszczepieni niezatwierdzonym przez UE rosyjskim Sputnikiem na starym kontynencie byliśmy traktowani jako osoby niezaszczepione. Dlatego 48 godzin przed lotem z Bahrajnu do Niemiec musieliśmy zrobić pierwszy test w te wakacje. Był to test drive-thru, czyli bez wysiadania z samochodu. Choć wymazy pobierane z nosa są dość nieprzyjemne, ten akurat przeszedł szybko i sprawnie. Zapłaciliśmy 15 BD (bahrańskich dinarów od osoby, czyli około 150 złotych). Wyniki dostaliśmy po kilku godzinach. Z Frankfurtu wynajętym samochodem pojechaliśmy w dalszą drogę do Polski.

Wylot z Europy do Bahrajnu

Saqib odlatywał bezpośrednio z Frankfurtu do Bahrajnu, więc nie musiał robić testu, bo bahrańska linia Gulf Air uznaje szczepienie Sputnikiem. Ja natomiast musiałam zrobić kolejny test, ponieważ z Warszawy do Frankfurtu poleciałam Lufthansą. Lufthansa będąca niemiecką linią nie uznawała mojego szczepienia. W Warszawie zrobiłam test antygenowy za 129 zł w Epixpert, wynik otrzymałam po 15 minutach. Przy okazji zauważyłam, że każdy kraj stosuje nieco inną metodę pobierania wymazu. W Polsce pielęgniarka przesuwała pięć razy wymazówką w każdym nozdrzu, w Bahrajnie wymaz pobierany jest jednym przesunięciem z jednej dziurki w nosie.

Najdroższy był powrót do Bahrajnu

Saqib, który wrócił do Bahrajnu kilka tygodni wcześniej ode mnie, musiał zrobić tylko jeden test po przylocie (24BD, około 240 złotych). Jednak dwa dni przed moim przylotem przepisy się zmieniły – dodano dwa testy. Pierwszy po przylocie na lotnisku, drugi po pięciu i ostatni po dziesięciu dniach, za trzy testy zapłaciłam 36 BD, około 360 złotych). Dodatkowy test został zapewne dodany ze względu na najnowsze statystyki, wedle których liczba zakażonych koronawirusem podróżnych przylatujących do Bahrajnu wzrosła do 15%.

Testy tanieją!

W zeszłym roku po przylocie z Frankfurtu do Bahrajnu musieliśmy obydwoje zrobić po dwa testy, przy czym cena jednego testu wynosiła 30 BD (300 złotych), więc w sumie za dwie osoby zapłaciliśmy 120 BD (1200 zł). W tym roku dzięki niższym cenom za cztery testy zapłaciliśmy o połowę mniej. Choć wciąż nie rozumiem, dlaczego jeden test po powrocie do Bahrajnu kosztuje 24 BD, a trzy testy 36BD. W każdym razie, jest taniej!

Podróż w obie strony z Bahrajnu do Pakistanu

wymagała od Saqiba pięciu testów w sumie kosztujących około 525 złotych oraz poddania się dziesięciodniowej samoizolacji. W dniu powrotu Saqiba do Bahrajnu, Pakistan znajdował się jeszcze na czerwonej liście. Fakt, że kilka dni później został z tej listy usunięty nie wpłynął na skrócenie okresu samoizolacji. Po wczorajszym negatywnym wyniku ostatniego testu, Saqib dostał oficjalne zezwolenie na wychodzenie z domu.

Zdjęcie z Unsplash.

Jeśli nie chce Wam się czytać, obejrzyjcie ten półtoraminutowy filmik o urokach Hawar. No i nie przegapcie zdjęć w tekście (wszystkie zdjęcia oprócz trzech, których żródło jest podane, są naszego autorstwa).

Nie lada gratka dla miłośników ptaków

Kormorany

Na wyspie Suwad al Janubiyah można zobaczyć największą na świecie kolonię lęgową kormoranów arabskich (Phalacrocorax nigrogularis), jesienią przylatuje ich tu ponad sto tysięcy. Jeszcze w latach osiemdziesiątych ubiegłego roku było ich 250 tysięcy. Ci, którzy mieli okazję obserować tę kolonię kormoranów mówią, że hałas, a zwłaszcza odór ptasich obchodów, mogą przyprawić o zawrót głowy.

Rybołowy

Byliśmy na Hawar w marcu tego roku i kormorany już odleciały, ale za to widzieliśmy parę dopiero uczących się latać rybołowów (Pandion haliaetus). Niech nie zmyli Was ich wielkość, bo te małolaty ponoć dopiero dwa tygodnie wcześniej zaczęły raczkować we fruwaniu. Na wyspę Hawar co roku w okresie lęgowym przylatuje tylko kilka par tego zagrożonego gatunku. Ich gniazda uwite na odwróconych korzeniem do góry drzewach widać już z daleka. Ornitolodzy umieścili na wyspie kilka takich drzew, by zachęcić rybołowy do lęgu i jak widać poskutkowało! Jedno z gniazd znajduje się na terenie jedynego hotelu na Hawar.

Czapla Arabska

Wyspa Rubud al Sharqiyah, natomiast, jest siedzibą największej na świecie kolonii czapli arabskiej (Egretta gularis schistacea). Z tymi czaplami czujemy się za pan brat, ponieważ regularnie spotykamy je podczas spacerów po naszej osiedlowej plaży w Bahrajnie. Często podziwiamy jak z zabójczą szybkością, a zarazem gracją, polują na ryby i skorupiaki.

Wstęp wzbroniony!

Archipelag Hawar położony niecałe dwa kilometry od Kataru i prawie dwadzieścia kilometrów od Bahrajnu przez długi czas był terenem spornym. Choć w 2001 roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości przyznał archipelag Królestwu Bahrajnu, znajdująca się na Hawar bahrańska baza wojskowa nie została do tej pory zlikwidowana. Z tej przyczyny zwiedzanie jest ograniczone jedynie do malutkiego skrawka na południu wyspy, gdzie znajduje się jedyny Hawar Beach Hotel, kilka domków na wynajem na pobliskiej plaży, pałac króla Bahrajnu, kilka rządowych willi, komisariat policji i straż pożarna. Koledzy z pracy, którzy byli na Hawar w 2019 roku, wspominali, że wtedy turyści mogli zwiedzać znacznie większą część wyspy. Mam nadzieję, że w przyszłości niektóre ograniczenia zostaną zniesione, bo chętnie zobaczyłabym południową stronę, gdzie na klifach z piaskowca oprócz gazeli, latem mieszkają również sokoły śniade.  Niestety w tej chwili organizowana przez hotel wycieczka, mimo, że darmowa, pozostawia ogromny niedosyt.

Wsypy Bezludne

Jeszcze na początku dwudziestego wieku wyspa Hawar była zamieszkiwana przez Beduinów Dawasir przez kilka miesięcy w roku w sezonie połowu pereł. Gdy w latach trzydziestych dwudziestego wielu Bahrajn zaczął wydobycie ropy, Beduini Dawasir osiedlili się w Bahrajnie i Arabii Sadyjskiej. Ich potomków można poznać po noszonym przez nich nazwisku Aldossary. Beduini nie pozostawili po sobie na Hawar niczego z wyjątkiem cmentarza i małego odrestaurowanego meczetu.

Czy warto wybrać się na wyspę Hawar?

Ciężko powiedzieć, bo sami mamy mieszane uczucia. Choć od kilku lat mieszkamy na Półwyspie Arabskim i przywykliśmy nieco do pustynnych pejzaży, to surowy krajobraz Hawar wywarł na nas spore wrażenie. Na pewno dwa główne mankamenty to ograniczenia w zwiedzaniu wyspy oraz drogie zakwaterowanie.

Na wyspie jest tylko jeden hotel

Brak rozwiniętej infrastruktury turystycznej na pewno jest jedną z głównych zalet Hawar. W hotelu, nawet przed pandemią, rzadko przebywało więcej niż dziesięcioro gości jednocześnie. Z drugiej strony, jeśli kuchnia jedynego kucharza na wyspie nie zachwyca, to klapa. Nas jedzenie rozczarowało do tego stopnia, że zrezygnowaliśmy z drugiego noclegu. Obsługa hotelu jest przeurocza i robi wszystko, by umilić gościom pobyt, ale czasem to nie wystarczy. Zwłaszcza, że doba w czterogwiazdkowym hotelu nie należy do najtańszych. Ceny zależą od sezonu, więc najlepiej kontaktować się bezpośrednio z Hawar Beach Hotel.

Pozostałe atrakcje na Hawar

W cenie noclegu zawarty jest transport łodzią w obie strony z Manamy w Bahrajnie, trzy posiłki dziennie oraz wiele zajęć i rozrywek: wspomniana wyżej godzinna wycieczka minibusem po wyspie, sprzęty wodne (kajaki, rowery wodne, deski SUP), rowery oraz leżaki na plaży. Wieczorem do dyspozycji klientów jest też kino plenerowe i ognisko na plaży.

Kiedy jechać?

Na pewno nie latem, ponieważ temperatura sięga wtedy pięcdziesięciu stoni Celsjusza. Najlepiej wybrać się  jesienią lub wiosną. Od września do lutego można pojechać na zorganizowana przez Hawar Beach Hotel wycieczkę, by zobaczyć dugonie (na zdjęciu poniżej) i kormorany arabskie. 

Planowana komercjalizacja Hawar

Wkrótce po bioróżnorodności hawarskiego archipelagu może niewiele zostać, ponieważ powstaje projekt budowy 23 kilometrowego mostu, który miałby połączyć Ras Al Bar w Bahrajnie z północną częścią wyspy Hawar. Budowa, co prawda, planowana jest na dziesięć lat, ale zwierzęta mogą opuścić archipelag znacznie wcześniej. Inaczej może im grozić los oryksów arabskich obecnie zamieszkujących wyspę Hawar.

Przewodnik, całkiem poważnie, wyjaśnił, że oryksy przebywają na zamkniętym wybiegu, ponieważ na wolności nie umiały wystarczająco dobrze o siebie zadbać. Za mało piły i jadły, więc chorowały. Pomimo, że słowa przewodnika wywołały w autobusie pełną konsternacji ciszę, nie da się ukryć, że istnieją poważne powody do obaw o zdrowie oryksów. Oryks będący symbolem narodowym większości krajów Półwyspu Arabskiego, stąd jego podobizna na logo katarskich linii lotniczych, w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku całkowicie wyginął na wolności. W latach osiemdziesiątych oryksy udało się je ponownie wypuścić na wolność, lecz ich los nadal jest niepewny.

Poprzednim tekstem 10 tysięcy kilometrów po Europie w 2020 roku rozpoczęliśmy cykl postów o naszej najnowszej podróży samochodem. Dziś piszemy o zmianach jakie zaszły w 2020 roku w samolotach, hotelach, restauracjach oraz nowych, ciekawych rozwiązaniach wprowadzonych by zminimalizować zagrożenia związane z wirusem.

Hotele

Hotele rezerwowaliśmy z dnia na dzień, bo nasza trasa nieustannie ulegała zmianie. Jak zwykle używaliśmy Booking.com i Airbnb. Z najciekawszym rozwiązaniem spotkaliśmy się w Sewilli, gdzie właściciel przesłał nam na WhatsAppie dwa linki, pierwszy otwierał bramę do budynku, drugi drzwi do naszego mieszkania. Klucze okazały się zbędne.

W hotelach w Niemczech i we Francji zdziwiło nas to, że nigdzie nie zostaliśmy poproszeni o dowód tożsamości. Wystarczała im rezerwacja dokonana przez internet, a to kto przebywał w pokoju, ich nie interesowało. Natomiast w Portugalii i Hiszpanii w każdym hotelu starannie sprawdzano nasze dokumenty.

W hotelach dodatkowe koce i poduszki były zafoliowane, by goście mieli pewność, że wszystko jest sterylnie czyste.

Restauracje

W hiszpańskich restauracjach papierowe karty przeszły chwilowo do historii. Zamiast nich na stolikach ponaklejane są kody QR, które każdy gość skanuje własnym telefonem minimalizując w ten sposób ryzyko zarażenia. W Niemczech, Francji i Szwajcarii nadal stosowane są tradycyjne karty, a w Portugalii pół na pół. Kody QR z początku wydawały nam się nieco uciążliwe, ale szybko się do nich przekonaliśmy. Sporadycznie przed wejściem do restauracji sprawdzano gościom temperaturę, a raz w Lizbonie zmierzono nam nawet ilość tlenu w organizmie!

Tylko raz w Bordeaux wyszliśmy z restauracji, bo stoliki były ustawione zbyt blisko siebie, nawet jak na normalne warunki. Poza tym jednym przypadkiem nigdy nie poczuliśmy się w restauracji zagrożeni wirusem.

Nocne życie w Hiszpanii w tym roku kończy się o już północy, czyli wtedy, gdy normalnie nawet nie zaczynałoby się jeszcze rozkręcać.

Atrakcje turystyczne

Zwiedzaliśmy tylko Mezquita w Kordobie i Alhambrę w Granadzie. Choć w obydwóch miejscach ilość zwiedzających była znacznie ograniczona, to w Pałacu Nasserów będącym częścią kompleksu Alhambra było tak tłoczno, że trochę się przestraszyliśmy. Żadne normy społecznego dystansowania nie zostały tam zachowane.

W Alhambrze tradycyjne audio-przewodniki zastąpiono aplikacjami przesyłanymi na telefony turystów. W ten sposób bezpiecznie można było słuchać informacji na temat zabytków. W niektórych miejscach nadal stosuje się tradycyjne audio-przewodniki, ale każdy musi przynieść własne słuchawki.

Jeśli macie w miarę ustalony plan podróży, warto kupić bilety z wyprzedzeniem, bo niektóre zabytki mogą mieć bardzo mały limit dla zwiedzających. Tak na przykład, było w katedrze w Sewilli, której właśnie z tego powodu nie udało nam się zobaczyć.

Kwarantanna dla przymierzanych ubrań

W Portugalii i Hiszpanii przymierzane ubrania poddawane są dziesięciodniowej kwarantannie. Jeśli nie decydujemy się na zakup, wrzucamy odzież do kartonowego pudła, żeby personel nie musiał jej dotykać. Możliwe, że coś nam umknęło, ale w Polsce nie spotkaliśmy się z kwarantanną dla przymierzonych ubrań.

Zaskakująco dużo turystów

W Bayonne i Biarritz w Nowej Akwitanii we Francji nie było niemal żadnych wolnych miejsc w hotelach. A te nieliczne ostały się tylko ze względu na horrendalne ceny po 200 – 300 euro za noc. Na szczescie udało nam się znaleźć hotel w przyzwoitej cenie tuż obok za hiszpańśką granicą. Drugim najbardziej zatłoczonym miejscem było Algarve w Portugalii, dlatego postanowiliśmy wrócić tam innym razem. Do Hiszpanii również wybrało się o wiele więcej turystów, niż się spodziewaliśmy.  Mimo to znaleźliśmy znakomite oferty na hotele i mieszkania, które w normalnych warunkach kosztowałyby dwa razy tyle.  Opłaca używać się aplikacji mobilnej Booking.com, ponieważ pojawia się na niej znacznie więcej zniżek niż na ich stronie internetowej. Największe 40-50% obniżki cen pojawiają się tylko na kilkadziesiąt godzin, więc warto regularnie sprawdzać pojawiające się oferty.

Główną różnicą w tym roku była nie tylko ilość turystów, ale również ich pochodzenie. Po Europie podróżują teraz głównie Europejczycy. Brakuje rozfotografowanych Azjatów, sporadycznie słychać amerykański akcent. Nawet niewielu Brytyjczyków odważyło się w te wakacje na przyjazd „do Europy”, jak zwykło mawiać się na Wyspach. Teraz po Brexicie to wyrażenie nabrało dodatkowego sensu.

Samoloty

By przyciągnąć klientów, Gulf Air – bahrańska linia lotnicza – sprzedaje wszystkie bilety w taryfie flexi (bez dodatkowych dopłat można zmieniać daty wylotu i powrotu). Gdy pod koniec wyjazdu okazało się, że po powrocie do Bahrajnu nie będziemy musieli jednak przechodzić kwarantanny, bez problemu przesunęliśmy powrót o kilka dni. Ciekawe czy inne linie lotnicze również zdecydowały się na podobną strategię marketingową. O naszym życiu w Zatoce Perskiej napisaliśmy w tekście A my już rok w Bahrajnie!

Na pokładzie samolotu przez cały czas trzeba mieć założoną maseczkę. Jeśli chodzi o inne zmiany, to nie ma już koców, poduszek ani słuchawek. Kubeczki, sztućce i talerze są jednorazowe (producenci plastiku zacierają ręce!). Poza tym wszystko wygląda, jak wcześniej.

Jeżeli wahacie się, co do wakacyjnego wyjazdu w tym roku, to zapewniamy, że zaraza w żaden sposób nie wpłynęła na jakość naszego urlopu, a jeśli, to uczyniła go nieco ciekawszym! Tutaj możecie przecytać o tym, dlaczego tegoroczne przyzwyczajenie się do tegorocznych restrykcji nie było dla nas kłopotliwe.

Życzymy udanej podróży!

Gdyby nie tegoroczna sytuacja, nigdy nie zdecydowalibyśmy się na długą przejażdżkę samochodem po Europie. Przez niespełna pięć tygodni przebyliśmy ponad 10 tysięcy kilometrów i była to jedna z najwspanialszych przygód, jakie mieliśmy, a było ich wiele! Może dlatego, że wyjazd był całkowicie spontaniczny. 

Najdłużej byliśmy w Portugalii i Hiszpanii, ale po drodze wpadliśmy też do Niemiec, Francji i Szwajcarii. No i oczywiście urlop zaczęliśmy od odwiedzin w Polsce. Kilka dni temu wróciliśmy do Bahrajnu, gdzie zostaliśmy przetestowani na lotnisku. Wyniki testów wyszły negatywne, w związku z czym nie podlegamy kwarantannie. Wedle miejscowych przepisów za dziesięć dni musimy powtórzyć test, żeby upewnić się, że nie zaraziliśmy się w samolocie. O tej podróży powstanie kilka tekstów, dziś piszemy o tym, jak to się wszystko zaczęło.

Mission impossible

W obecnych czasach do opuszczenia kraju niezbędny jest niecierpiący zwłoki powód, takie otrzymaliśmy wytyczne od pracodawców. Tak się akurat złożyło, że mieliśmy pilną sprawę, musieliśmy dostarczyć Fredzia, bahrańskiego psa ulicznego, do Warszawy. Szczeniak pojawił się u nas na początku lutego, kiedy życie toczyło się jeszcze dość przewidywalnie. Odwiedzający nas w marcu rodzice zamierzali zabrać go ze sobą do Polski. Gdy skończyliśmy załatwiać formalności i wszystko wydawało się iść jak po sznurku, świat przeistoczył się w jogina i do dziś stoi na głowie. Plan diabli wzięli, a Fredziu został z nami w Bahrajnie. Pod koniec lipca zdobyliśmy się na ponowną próbę przetransportowania go do Polski. Historię Fredzia opisaliśmy w tekście Nasz bahrański pies uliczny przeprowadził się do Polski!

Pierwszy etap podróży, przelot bahrańskimi liniami Gulf Air z Manamy do Frankfurtu, załatwiliśmy bez problemu. Pozostało pytanie, jak przetransportować Fredzia do Warszawy? Wtedy Saqib wpadł na pomysł, żeby wynająć samochód na lotnisku we Frankfurcie. A skoro oddanie samochodu w Polsce wiązało się z dużymi kosztami, wynajęliśmy go na cały pobyt w Europie.

Miła niespodzianka

Przedstawicielka firmy Sixt zamiast zamówionego Seata Leona, bez dodatkowej dopłaty, zaoferowała nam zeszłorocznego Volkswagena Tiguana, dodając, że łatwiej będzie nam zapakować bagaże. Nie mam pojęcia o samochodach, ale radosny błysk w oczach Saqiba wiele wyjaśniał. Samochód wynajęliśmy bez limitów, to znaczy mogliśmy bez ograniczeń przekraczać europejskie granice nie martwiąc się o przebieg. Zarejestrowaliśmy drugiego kierowcę i wykupiliśmy pełne ubezpieczenie. Mimo, że podróż przebiegła szczęśliwie, ubezpieczenie się przydało, bo gdy przejeżdżaliśmy wąziutką uliczką w Portugalii, zadrapaliśmy lusterko. Poza tym musieliśmy kupić olej silnikowy i AdBlue, bo jeździliśmy Dieslem, ale te wydatki zostały zrefundowane przez Sixt.

Nie jest to tekst sponsorowany, ale VW Tiguanem jeździło się nam tak znakomicie, że możemy go z czystym sumieniem polecić na dłuższe wyjazdy. Auto właściwie jeździło samo. Tempomat i Adaptive Cruise Control sprawiały, że samochód sam hamował, skręcał, trzymał się w obrębie wybranego pasa ruchu i tylko kiedy zaszła taka potrzeba prosił kierowcę o przejęcie kierownicy. Wyobrażam sobie, że podobnie wygląda pilotowanie samolotu, większość spraw odbywa się automatycznie a pilot tylko sporadycznie przejmuje sterowanie.

Bez problemów na granicach

Dzisiejsza rzeczywistość to podatny grunt dla gawędziarzy snujących opowieści dziwnej treści. Dlatego lecąc z Bahrajnu do Europy nie wiedzieliśmy czego się spodziewać. Po wylądowaniu we Frankfurcie okazało się, że wiele się nie zmieniło. Obowiązują maski, lotnisko mniej zatłoczone i tyle. Przedstawiciel straży granicznej zapytał nas tylko dokąd jedziemy, gdy opowiedzieliśmy, że do Polski, przepuszczono nas bez zbędnych ceregieli.

Kolejne europejskie granice również przekraczaliśmy bez problemów. Nie ma kontroli paszportowych, ale na niektórych przejściach obowiązuje ograniczenie prędkości do 20 km/h, żeby patrole straży granicznej mogły monitorować przejeżdżające pojazdy. Nikt nas nigdy nie zatrzymał, nawet w Szwajcarii, gdzie było najwięcej posterunków. Być może pomogło nam to, że mieliśmy samochód na monachijskiej rejestracji, więc na pierwszy rzut oka nie byliśmy daleko od „domu”.

Kurcze, czy to naprawdę jest czas na takie przedsięwzięcia?

Biorąc pod uwagę obecną medialną narrację, niektórzy czytając ten tekst mogą mieć mieszane uczucia. Doskonale Was rozumiemy, bo sami do końca nie wiemy, jak należy postępować w obecnym świecie. Każdy musi decydować za siebie. W podróży przekonaliśmy się, że sytuacja w Portugalii i Hiszpanii wcale nie jest tak dramatyczna, jak przedstawiają to media. Co z kolei przypomniało mi pełne lęku stereotypy  na temat Pakistanu, jednak gdy tam pojechałam zobaczyłam piękny, bezpieczny kraj oraz nadzwyczaj serdecznych ludzi. Zawsze warto zachować trzeźwy osąd sytuacji.

Wyszliśmy z założenia, że przy zachowaniu odpowiednich środków bezpieczeństwa nadal można w miarę bezpiecznie podróżować. Pozostaje też pytanie, czy i kiedy świat wróci do tak zwanej normalności? Może podróże w maseczkach z żelem do dezynfekcji to jest ta nowa norma? Poza tym istnieje też druga strona medalu: zostawiając sporo pieniędzy w hotelach, restauracjach, atrakcjach turystycznych i sklepach, wsparliśmy europejski przemysł turystyczny.

Czy teraz jest odpowiedni czas na podróżowanie? Trudno powiedzieć. Od lat żyjemy pod prąd, więc może dlatego okoliczności zaistniałe w 2020 roku nie są nam straszne. Więcej na temat tego, dlaczego tegoroczne restrykcje nam nie przeszkadzają możecie przeczytać tutaj. (opens in a new tab)

Zakaz wychodzenia

W Afryce nie istnieje koncepcja spacerowania. Z puntu A do punktu B przemieszcza się w konkretnym celu, po którego osiągnięciu wraca się do domu. Bezcelowe szwendanie jest niepraktyczne, a także niebezpieczne. Gdy z usianego  parkami Hanoi przeprowadziliśmy się do Tanzanii, od razu zaczęłam szukać tam miejsca na spacery. Na próżno. Nie znalazłam ani parków ani nawet skwerów. Spacerowanie po ulicach i plażach, natomiast, wiązało się z ryzykiem napadu rabunkowego. Zwłaszcza po zmroku. Z braku innych możliwości przechadzaliśmy się po dachu naszego budynku oraz strzeżonym parkingu należącym do pięciogwiazdkowego hotelu. Tutaj możecie przczytać o naszym spontanicznym ślubie w Tanzanii, jest to jeden z najpopularniejszych tekstó na naszym blogu.

Na wyspie Wiktorii w Nigerii naszego budynku strzegło pięciu ochroniarzy uzbrojonych w broń palną. Gdy pewnego razu zamiast wziąć taksówkę, postanowiliśmy przespacerować się do oddalonej o dziesięć minut restauracji, zostaliśmy napadnięci. Od tamtej pory zrezygnowaliśmy z przechadzek. Choć wcześniej nie przepadałam za oglądaniem seriali, w końcu miałąm okazję nadgonić netflixowe zaległości.  W Nigerii wychodziliśmy z domu znacznie rzadziej niż podczas tegorocznej pandemii.

Obowiązek noszenia maseczki

W Wietnamie trzy lata jeździłam rowerem i skuterem w maseczce. Już wtedy weszło mi to w krew. Jeśli interesuje Was jak znalazłam pracę w Wietnamie, przeczytajcie ten arytkuł. W Arabii Saudyjskiej nie musiałam co prawda zasłaniać twarzy ani włosów, ale za to noszenie abai (cienkiego płaszczyka narzucanego na ubranie) było obowiązkowe. Dopiero po kilku tygodniach trochę się przyzwyczaiłam. Powiecie, że abaja i maseczka, to nie to samo. I tak, i nie. Główne podobieństwo jest takie, że za niezałożenie jednej z tych rzeczy w miejscu publicznym groziły poważne konsekwencje. Musiałam wyrobić nawyk pamiętania o abai przed wyjściem z domu, a i tak zdarzały mi  się wpadki. Raz po ponad dwóch latach w Arabii wybrałam się do pracy bez abai, zorientowałam się dopiero, gdy nasz biurowy ochroniarz zagroził mi, że zaraz wezwie policję. O naszym życiu w Arabii Saudyjskiej napisałam tutaj.

Przebywanie z drugą połówką przez 24 godziny na dobę

Pracujemy na krótkich kontraktach, między którymi mamy kilkumiesięczne przerwy. Jesteśmy wtedy obydwoje bezrobotni i nie mamy pojęcia, co będzie dalej. Takie potencjalnie stresogenne okoliczności są nieodłączną częścią naszego stylu życia. Przeciętnie co dwa lata, znajdujemy się w takiej kwarantanno-podobnej sytuacji. Nie jesteśmy uziemieni w domu, bo go nie mamy. Wraz z kontraktem tracimy mieszkanie i do czasu podpisania kolejnego stajemy się koczownikami. Z wizytą u rodziny, zanjomych, czy w hotelach, nie zmienia to faktu, że nieustannie przebywamy razem.

Kontakty z rodziną oraz praca online

Leci mi dwunasty rok poza Europą, więc jestem przyzwyczajona do długich rozmów z rodziną i znajomymi przez internet. Na samym początku był to Skype, od kilku lat Whatsapp, a jeśli ktoś go nie ma – Messenger. Zoom nadal ograniczam do kontaktów służbowych, w moim wypadku udzielania lekcji angielskiego.

Pod koniec lutego, gdy zamknięto szkoły w Bahrajnie i musiałam przerzucić się na uczenie online, na samą myśl włos mi się jeżył na głowie. Błyskawicznie okazało się jednak, że taka forma uczenia odpowiada mi równie dobrze, jak tradycyjna. Dla pracującego w telekomunikacji Saqiba, przestawienie się na pracę zdalną było jeszcze prostsze. Choć teraz to on bardziej tęskni za powrotem do biura, głównym powodem jest znajdujący się tam stół do ping ponga. Jak na razie wszystko wskazuje na to, że zagra dopiero w grudniu. Ja liczę na to, że wrócę do klasy we wrześniu lub październiku. Lecz chodzą głosy, że szkoły w Bahrajnie mogą pozostać zamknięte nawet do stycznia 2021. Więcej o kraju, w którym akurat mieszkamy znajdziecie tutaj.

Na razie końca restrykcji nie widać

Choć w Bahrajnie temperatura sięga już czterdziestu pięciu stopni, koronawirus szaleje w najlepsze. Mamy od 400 do 700 nowych przypadk ow dziennie. Nic nie wskazuje na to, żeby w najbliższym czasie restrykcje zostały złagodzone. Nadal musimy nosić maseczki, w których w upale ciężko się  oddycha. Nie pozostaje nam nic innego, jak skupiać się na pozytywnych aspektach obecnej sytuacji. A jest ich sporo!

Dzięki pandemii wreszcie zaczęłam piec chleb na zakwasie. Polskiego pieczywa zawsze najbardziej mi brakowało za granicą.(Przepis na zakwas, przepis na chleb). Ostatnio moja koleżanka Sadeemka opublikowała na blogu niezawodny przepis na roti, który doskonale nadaje się także do robienia aloo paratha (indyjskich i pakistańskich placków nadziewanych ziemniakami). Link do przepisu na aloo paratha tutaj. Zamknięte kawiarnie i restauracje wychodzą nam tylko na zdrowie!

A Was czego nauczyło życie w czasach zarazy?