Stolica Pierwszego Imperium Birmańskiego

Od XI do XIII wieku w Pagan wzniesiono ponad 10,000 świątyń, stup i klasztorów. Podejrzewa się, że stolica mogła liczyć nawet 200 000 mieszkańców. Duchowni i uczeni ze Sri Lanki, Indii oraz Imperium Khmerskiego przybywali tu, żeby studiować nie tylko tradycje buddyjskie i hinduizm, ale także alchemię, prawo, medycynę, astrologię, filozofię i gramatykę. Podobnie jak w przypadku Angkor Wat, dokładne przyczyny upadku imperium nie są znane, ale prawdopodobnie spowodowały go długotrwałe i systematyczne mongolskie najazdy. Dziś na terenie dawnej stolicy imperium znajdują się wioski. Rolnicy uprawiają pola i pasą krowy w cieniu średniowiecznych świątyń i stup. Stupy to buddyjskie budowle sakralne w kształcie kopca, symbolizują one oświecenie Buddy.

Dlaczego Pagan nie ma na liście UNESCO?

Strefa archeologiczna dzisiejszego Pagan zajmuje 40 km kwadratowych, znajduje się w niej 2 200 budowli sakralnych. Pagańskie zabytki od wieków padają ofiarami trzęsień ziemi, ponieważ stoją na terenach sejsmicznie aktywnych. Z tego powodu już od XVIII wieku prowadzono tu konserwację oraz odbudowę uszkodzonych budynków. Największego spustoszenia dokonały jednak prace renowacyjne przeprowadzone przez wojsko w latach 90-tych ubiegłego wieku. W ruch poszedł beton, cement i metalowe pręty, bo ówczesny rząd był przekonany, że renowacja przyciągnie więcej turystów i zwiększy szanse Pagan na pojawienie się na liście UNESCO. Stało się odwrotnie. Ze względu na bezmyślną renowację, UNESCO odmówiło wpisania Pagan na listę.

Od 2018 roku zamykane są kolejne świątynie

Lecz nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. Trzęsienie ziemi z 2016 roku dokonało takich zniszczeń, że birmański rząd zezwolił ekspertom UNESCO na uczestniczenie w pracach rekonstrukcyjnych. Istnieje nadzieja, że profesjonalnie przeprowadzona konserwacja i odbudowa sprawi, że średniowieczne budynki sakralne Pagan choć częściowo powrócą do swojej minionej świetności. W związku z pracami renowacyjnymi od stycznia 2018 roku coraz więcej świątyń jest niedostępnych dla turystów. Nie jest już łatwo znaleźć świątynię, na którą można się wspiąć, aby podziwiać wschody i zachody słońca. Na tym blogu (link tutaj) znajdziecie uaktualnianą na bieżąco listę zabytków, które są wciąż otwarte dla turystów.

Elektryczne skutery

Indywidualni turyści poruszają się po Pagan elektrycznymi skuterami. Można je wynająć w każdym hotelu (skuter dla dwóch osób za 9000 kyatów (7 USD) lub dla jednej za 7000 kyatów (5 USD). Możecie się targować, ale tańsze skutery są często gorszym stanie technicznym. Uważajcie, bo choć bateria powinna starczać na osiem godzin, zazwyczaj wyczerpuje się znacznie wcześniej. Przyczyny są dwie: polne drogi i duże odległości między świątyniami. Nieraz zdarzyło nam się utknąć w piachu, co znacznie bardziej wyczerpywało baterię.

Dlatego wieczorami często spotyka się turystów prowadzących niesprawne skutery do hotelu. Nam pierwszego dnia też wyczerpała się bateria, ale na szczęście właściciel wypożyczalni wybawił nas z opresji przywożąc nam sprawny skuter. Na szczęście  utknęliśmy na głównej, asfaltowej drodze i łatwo nas było znaleźć. Przez następne dwa dni nie chcieliśmy już ryzykować i po czterech, pięciu godzinach wracaliśmy do hotelu doładować baterię i dopiero potem ponownie wyruszaliśmy w drogę. Szanujemy i popieramy troskę o środowisko. Nasuwa się jednak pytanie, dlaczego tylko turyści zobowiązani są do używania elektrycznych skuterów, podczas gdy ludność miejscowa może po tych samych terenach jeździć spalinowymi? Dlaczego nikomu nie przeszkadzają olbrzymie ilości samochodów i autobusów dowożących turystów do świątyń?

Restauracje w Pagan

The Moon (2) Be Kind To Animals

Zdecydowanie nasza ulubiona restauracja. Pyszne potrawy wegetariańskie, bo jak nazwa wskazuje „Be kind to animals”, nie serwuje się tu potraw ze zwierząt. Oprócz smacznego jedzenia przyciągnął nas tu ciekawy wystrój, zaciszny ogród oraz stoliki, przy których można siedzieć na podłodze. Dla tych z Was, których kręgosłupy nie przepadają za siedzeniem po turecku, są stoliki z krzesłami. Spróbujcie koniecznie soku ze smoczego owocu.

Weather Spoon’s

Przez wielu turystów uważana za najlepszą restaurację w Pagan, nic dziwnego więc, że tak oblegana. Warto chwilę poczekać na stolik, polecamy wegetariańskie hamburgery. Pyszne jedzenie w przystępnych cenach!

Zakwaterowanie

Royal Bagan Hotel

Spędziliśmy trzy noce w hotelu Royal Bagan. Jak na 33 USD za noc, standard był wysoki. Podróżowaliśmy w sierpniu, w porze deszczowej, kiedy do Birmy przyjeżdża mniej turystów. Pokój zarezerwowaliśmy dzień przed przyjazdem. Jeśli będziecie podróżować w sezonie, lepiej zarezerwujcie z wyprzedzeniem.

Zfreeti Hotel

Ma dobre opinie. Nie zatrzymaliśmy się w nim, ale polecili nam go znajomi mieszkający w Rangunie.

Transport

Do Pagan polecieliśmy z Rangunu liniami KBZ. Lot trwa 45 minut i kosztuje około 100 USD od osoby w jedną stronę. Na lotnisku działa mafia taksówkowa, więc transport najlepiej zorganizować przez hotel. Przed wyjściem z lotniska należy uiścić opłatę za wstęp na teren strefy archeologicznej. Jest ona ważna 5 dni, kosztuje 25 000 kyatów (18 USD). O naszym następnym przystanku w podróży po Birmie napisaliśmy w tekście  Dlaczego warto dać szansę Mandalaj?

Jeśli byliście w Pagan, podzielcie się wrażeniami w komentarzach.

Polecamy:

Przewodnik po Birmie. Dlaczego warto dać szansę Mandalaj?

Jak znalazłam pracę w szkole językowej w Wietnamie

Przewodnik po Malezji: wyspa Tioman i plaża Juara

Ile wydaliśmy na sześciotygodniową podróż po Malezji i Birmie?

Nasz spontaniczny ślub w Tanzanii

Malaria jest jak żywioł, podchodźmy do niej z pokorą!

Wyspy Perhentian – praktyczny przewodnik po Malezji

Rozmowa o związkach międzykulturowych i tolerancji

O wolontariacie w obozie dla uchodźców w Jordanii opowiada Natalia Kaszuba

O podróżach i o tym że życie jest szukaniem

„Biała z ciapatym, ja pier****!” – tak przywitano nas w Warszawie

Nasze życie w Arabii Saudyjskiej było interesujące, przyjemne i bezpieczne!

Wywiad z Sadeemką, Ślązaczką, która przeszła na islam

Yovo i Brownie. Czy jesteśmy multi-kulti? (wpis gościnny dla portalu Polki na Obczyźnie)

[mc4wp_form id=”497″]

Wyjazd trwał 6 tygodni od 11.07 do 24.08 2017. Trasa w skrócie: Warszawa-Kuala Lumpur- Cameron Highlands – Wyspy Perhentian- Wyspa Tioman- Kuala Lumpur-Rangun-Bagan-Mandalaj-Kuala Lumpur -Warszawa.

Staramy się podróżować zarówno tanio jak i wygodnie. Na pewno można byłoby wydać mniej, na przykład zamiast lecieć samolotem z Rangunu do Bagan, pojechać tam autobusem. Wtedy zaoszczędzilibyśmy około 160 USD, ale też spędzilibyśmy co najmniej 9 godzin w autobusie. Na koszty wyżywienia wpływa z pewnością to, że ja nie jem mięsa i sporadycznie piję alkohol, natomiast Saqib na odwrót: w ogóle nie pije alkoholu i tylko czasem skusi się na chicken biyriani.

Pieniądze wyciągaliśmy z bankomatów, a że konto mamy w dolarach amerykańskich (USD), dlatego ceny podajemy głównie w tej walucie. Lecz w tekście poniżej znajdują się też ceny w lokalnych walutach, czyli malezyjskim ringgicie (MYR) oraz birmańskim kyacie (MMK). Jeżeli chcecie przeliczyć ceny na złotówki, najlepiej użyć  niezawodnej strony XE .

KOSZT CAŁEGO WYJAZDU

W Malezji byliśmy 4,5 tygodnia w szczycie sezonu, lipiec-sierpień 2017, więc przelot z Polski oraz ceny hoteli były wyższe. W niektórych miejscach, jak wyspy Perhentian, nawet znacznie wyższe.WYDATKI W MALEZJI + PRZELOTY Z WARSZAWY (2 osoby)

WYDATKI W BIRMIE: 11 noclegów, 2 osoby

W Birmie w sierpniu jest pora deszczowa, dlatego jest tu mało turystów i przystępne ceny.

SZCZEGÓŁOWA TRASA PODRÓŻY + CENY

Lubimy slow travel, czyli zwiedzamy mniej, ale za to dokładniej. Bardziej interesuje nas atmosfera miejsca, w którym przebywamy, niż zaliczanie wszystkich atrakcji turystycznych. W czasie tej podróży chcieliśmy jednak przede wszystkim odpocząć, dlatego dużo czasu spędziliśmy na wyspach.

MALEZJA

Nie był to nasz pierwszy pobyt w Malezji. Mieszkaliśmy przez trzy lata w Wietnamie, znamy Azję Południowo-Wschodnią i nie planowaliśmy szczegółowo tego wyjazdu, tylko po prostu polecieliśmy Qatarem z Warszawy do Kuala Lumpur (KL) i tam na bieżąco decydowaliśmy o następnych etapach podróży.

Kuala Lumpur (2 noclegi)

Lot Qatarem kosztował nas 1120 USD od osoby, bo kupiliśmy go w szczycie sezonu i jedynie z kilku dniowym wyprzedzeniem. Jeśli intetresuje Was jak znaleźć tanie loty, koniecznie przeczytajcie wpis „Porównywarki  jak kupić tanie bilety lotnicze?” ze strony TAKE YOUR TRIP.

Po wylądowaniuw KL, jeszcze przed odprawą paszportową, kupiliśmy kartę sim (DG) za 40 MYR. Gdziekolwiek nie jedziemy, jest to pierwsza rzecz, którą robimy, nawet jeśli spędzamy tam tylko kilka dni. Trudno podróżować bez internetu. Lubimy używać map Google i Tripadvisora, a także aplikacji UBER , choć w Malezji i wielu krajach Azji Południowo-Wschodniej, bardziej niż UBER opłaca się miejscowy odpowiednik:  GRAB . Polecili go nam znajomi, nauczyciele angielskiego mieszkający na stałe w Kuala Lumpur. GRAB jest nieco tańszy od UBERa, a co najważniejsze podaje dokładną cenę za kurs, a nie w przybliżeniu. Tak czy siak, najlepiej mieć w telefonie obie aplikacje. Warto też wiedzieć, że w Kuala Lumpur licencjonowani taksówkarze zazwyczaj odmawiają włączania taksometru, toteż korzystanie z ich usług jest ryzykowne i drogie.  Korzystanie z aplikacji UBER i GRAB ma jeszcze tę zaletę, że opłata jest potrącana bezpośrednio z karty kredytowej, więc nie trzeba nosić przy sobie dużo gotówki.

Z lotniska KLIA dojechaliśmy autobusem do przystanku Pasar Seni (Central Market), zapłaciliśmy 10 malezyjskich ringgitów (MYR) od osoby, 45 minut. Dwie noce spędziliśmy w hotelu Swiss-Inn Chinatown na Petaling Street w Kuala Lumpur. Polecamy pokoje (37 USD za noc z doskonałym bufetem śniadaniowym).

Cameron Highlands (3 noclegi)

Autobusy do Cameron Highlands odjeżdżają z dworca autobusowego TBS (Terminal Bersepadu Selatan).  Uber z Chinatown do TBS kosztował nas 35 MYR. Bilety autobusowe kupiliśmy przez stronę Easy Book, opłaca się to znacznie bardziej niż korzystanie z pośredników.  Autobus VIP firmy Unitity Express (35 MYR od osoby) był nowoczesny i wygodny. Podróż trwała 4 godziny 40 minut.

Trzy noce spędziliśmy w Brinchang w hotelu Chua Gin (po 25 USD za dobę). Zdecydowanie odradzamy. Właściciel ma dwa sąsiadujące ze sobą hotele. Najpierw umieszczono nas w okropnym pokoju, kiedy poprosiłam o zwrot pieniędzy i postraszyłam, że złożę skargę do booking.com, przeniesiono nas do znacznie lepszego pokoju. Jednak problemy z ciepłą wodą mieliśmy do końca. Nie tylko hotel nas rozczarował, ale też Cameron Highlands. Okolice te były pewnie klimatyczne w czasach kolonialnych, niestety teraz czar prysł z powodu paskudnych hotelisk psujących scenerię. Jeśli macie mało czasu i zastanawiacie się, co sobie odpuścić, rozważcie Cameron Highlands. Jeśli chcecie zobaczyć plantacje herbaty, lepiej odłóżcie to na wyjazd do Indii lub na Sri Lankę.

Wyspy Perhentian (11 noclegów)

Z Cameron Highlands pojechaliśmy na wyspy Perhentian. Jazda minibusem z Tanah Rata do Kuala Besut zabiera 5,5 godziny. Potem 45 minut motorówką na wyspy. Bilet kupiliśmy na dworcu autobusowym w Tanah Rata u Sharmili (+60 11-3628 3307, możecie się z nią skontaktować przez Whatsapp). Zapłaciliśmy po 115 MYR od osoby za bilet bezpośrednio na wyspę Besar (minibus do Kuala Besut + motorówka w obie strony). Polecamy, tylko trzeba się targować, bo cena wywoławcza była oczywiście wyższa.

W porcie Kuala Besut trzeba też kupić bilet wstępu na teren rezerwatu morskiego (tzw. conservation fee, 35 MYR od osoby).  Szczegółowy przewodnik po wyspach Perhentian zawierający ceny hoteli i restauracji  znajdziecie tu.

Wyspa Tioman (8 noclegów)

Z wysp Perhentian pojechaliśmy na wyspę Tioman (więcej szczegółów znajdziecie tutaj). Po raz pierwszy byliśmy tam w 2011 roku i tak nam się podobało, że postanowiliśmy wrócić.  Za taksówkę z Kuala Besut do Jerteh zapłaciliśmy 10 MYR. Z Jerteh do Mersing, skąd odpływa prom na wyspę Tioman, pojechaliśmy nocnym autobusem (53 MYR od osoby). Wyjechaliśmy o 21:30, dojechaliśmy około 5 rano. Bilet na prom (w jedną stronę) z Mersing na Tioman kosztuje 35 MYR od osoby. Taksówka z portu do Juara Beach – to 25 MYR za osobę.

Zatrzymaliśmy się w ośrodku  River View, domek na plaży 120 MYR za dobę. Zostalibyśmy na Tiomanie znacznie dłużej, ale Saqibowi kończyła się miesięczna wiza do Malezji. Takie są właśnie uroki posiadania pakistańskiego paszportu: wizy są drogie, do tego wydawane na krótki czas.

Na promie w drodze powrotnej z Tiomanu do Mersing nikt nie poprosił nas o opłatę za bilet i przypadkowo przepłynęliśmy na gapę. W Mersing wsiedliśmy w autobus do Kuala Lumpur, bilet 33 MYR od osoby. Podróż trwała prawie sześć godzin. Wkrótce napiszemy szczegółowy przewodnik po wyspie Tioman.

Kuala Lumpur (2 noclegi)

Ze stacji TBS w KL pojechaliśmy miejskim autobusem do Chinatown (2 MYR od osoby, dwadzieścia minut). Z przyjemnością wróciliśmy do  Swiss-Inn Chinatown i zaczęliśmy się zastanawiać, gdzie by tu wyjechać z Malezji, bo wiza Saqiba kończyła się za kilka dni. Tylko trzy „pobliskie” kraje oferowały Pakistańczykom e-wizy: Birma, Nepal i Sri Lanka. Padło na Birmę, bo tam jeszcze nie byliśmy. Załatwiliśmy e-wizy, które dostaliśmy błyskawicznie po 50 USD od osoby. Bilety w AirAsia z Kuala Lumpur do Rangunu (Yangon) w obie strony, to 71 USD od osoby.

Taksówk Uber z hotelu na lotnisko  KLIA2 kosztowała nas 75 MYR. Wyjechaliśmy o 4 rano. Nie rezerwowaliśmy przez aplikację Uber, bo już znaliśmy taksówkarza i skontaktowaliśmy się z nim bezpośrednio. Dla porównania zwykła  taksówka kosztuje ok. 150 MYR za identyczny kurs.

Birma (11 noclegów)

Rangun (Yangon), 3 noclegi

Po wylądowaniu w Rangunie na lotnisku kupiliśmy kartę sim (Ooredoo) 6 500 birmańskich kyatów (MMK). Taksówka z lotniska do hotelu kosztowała 8 000 kyatów. Zatrzymaliśmy się w hotelu  City Star (32 USD za dobę), połozony jest w samym centrum obok Sule Pagoda.

W Rangunie zwiedziliśmy tylko   Shwedagon Pagoda. Wstęp 8 000 kyatów od osoby. Większość czasu spędziliśmy z mieszkającymi w Rangunie znajomymi, którzy uczą tam angielskiego. Przewodnik po knajpach i kawiarniach w Rangunie już wkrótce.

Bagan (3 noclegi)

Taksówka z hotelu City Star na lotnisko kosztowała 10 000 kyatów. Lot Myanmar Airways z Rangunu do Bagan w jedną stronę 100 USD od osoby. Trzy dniowy bilet na zwiedzanie Bagan 25 000 kyatów od osoby. Taksówka z lotniska do hotelu 5 000 kyatów. Uwaga: taksówkarze potwornie oszukują! Zatrzymaliśmy się w  Royal Bagan Hotel, 33 USD za dobę. Fajny hotel o wysokim standardzie jak za tą cenę. Wynajem elektrycznego skutera 9 000 kyatów, od 5 rano do 20.00. Jeśli ze skutera korzysta jedna osoba, a nie dwie, to cena jest niższa, 7 000 kyatów.

Mandalaj (3 noclegi)

Minibus z Bagan do Mandalaj 9 000 kyatów od osoby. Bilety kupiliśmy w hotelu, minibus był rozklekotany i wlókł się 5.5 godziny, ale dojechał. Tak się jakoś złożyło, że wszystkie miejsca, które chcieliśmy zwiedzić w Mandalaj były bezpłatne. Bilet VIP u przewoźnika JJ BUS, Mandalaj do Rangunu, 20 USD od osoby. Fantastyczny autobus! Szczegóły na temat naszego pobytu w Mandalaj znajdziecie tu.

Rangun (1 nocleg)

Wróciliśmy do hotelu City Star i na drugi dzień odlecieliśmy do KL.

Kuala Lumpur (4 noclegi)

Zatrzymaliśmy się u znajomej, która właśnie przeprowadziła się z Maroka do KL. Takie są zalety bycia nauczycielem angielskiego. Życie zamienia się w podróż i gdzie się nie pojedzie ma się przyjaciół. Ten sam  znajomy kierowca Ubera co wcześniej, zabrał nas na lotnisko KLIA za 75 MYR, skąd wróciliśmy do Polski.

Jest to nasz pierwszy wpis na temat kosztów podróży. Zależałoby nam na Waszych opiniach i radach. Czy takie wpisy są przydatne? Chcielibyśmy wiedzieć przede wszystkim dlatego, że tekst był bardzo pracochłonny i jeśli okaże sie, że nie jest pomocny, to będzie on pierwszym i ostatnim, na temat pieniędzy oczywiście :). Do zobaczenia na blogu!

Zdjęcie z zasobów Pixabay.

Nasze najpopularniejsze teksty:

Nasz spontaniczny ślub w Tanzanii

Jak znalazłam pracę w szkole językowej w Wietnamie

O podróżach i o tym że życie jest szukaniem

Osiem najczęściej zadawanych pytań na temat Dubaju

Rozmowa o związkach międzykulturowych i tolerancji

Zrób Celtę i zwiedzaj świat!

Nasze życie w Arabii Saudyjskiej było interesujące, przyjemne i bezpieczne!

[mc4wp_form id=”497″]

Do Mandalaj szybko poczułam sentyment, bo przypomina trochę Hanoi, gdzie mieszkaliśmy przez trzy lata. Z tym, że ponad milionowe Mandalaj to miniaturka, której daleko do dzikich, rozwrzeszczanych klaksonami azjatyckich metropolii, jak Bangkok, Sajgon, Delhi czy Lahore. Jest zielone, malownicze i brakuje tylko hanojskich jezior. 

Bez motoru ani rusz

W odróżnieniu od Rangunu, gdzie od 2003 jazda motorem została całkowicie zakazana, w Madalay prawo to jeszcze nie obowiązuje. Na szczęście, bo Azja bez motorów traci swój beztroski czar. Może dlatego w Rangunie czegoś mi brakowało, był jakiś za poważny, zbyt trąciło tam Europą.

W 1948 Birma otrzymała niepodległość. Aby wymazać wspomnienie o brytyjskich kolonizatorach, zmieniono ruch na prawostronny. Zaskakujące, że nadal do ruchu dopuszcza się samochody z kierownicą po lewej jak i prawej stronie. Dla nas było to z początku mylące.

Od razu po przyjeździe wynajęliśmy półautomatyczną Hondę, od Zacha, sympatycznego Amerykanina polecanego przez wielu na TripAdvisorze. Jego  Mandalay Motorbike Rental and Tours  znajduje się na 32 ulicy, niedaleko dworca kolejowego, dwa budynki obok White Lotus Hotel.

Początkowo chcieliśmy wynająć motor w hotelu na trzy dni, ale okazało się, że cena była wyższa, a po drugie nie można było używać motoru przez całą dobę, tylko od 7:00 do 20:00, maksymalnie 21:00. Zach dał nam natomiast całkowitą swobodę, do tego motor był w bardzo dobrym stanie. Płaciliśmy 10.000 kyatów (26 zł) za dobę. Własny środek transportu nie tylko wybawił nas od ciągłego targowania się z taksówkarzami, lecz także pozwolił poczuć się jak na starych śmieciach w Hanoi. Kiedy po całym dniu jeżdżenia motorem wracaliśmy oblepieni piachem i kurzem, czuliśmy się niczym pełnoprawni mieszkańcy Mandalaj. Zresztą chętnie bym się tu kiedyś zatrzymała na rok albo dwa.

Zach ostrzegł nas, że policja poluje na turystów jeżdżących pod prąd jednokierunkowymi ulicami. Jest ich w Manadalaj dużo i łatwo się pomylić. Dlatego przed każdym wyjazdem sprawdzaliśmy trasę w mapach gogle albo  w aplikacji  MAPS.ME, która działa także w trybie offline. Nigdy nie natknęliśmy się na policję. Nawet, gdy wyjeżdżaliśmy poza miasto, na przykład do mostu U Bein.

Zwiedzać czy nie zwiedzać?

Mandalaj, podobnie jak Warszawa, padło ofiarą drugiej wojny światowej. Pierwszych zniszczeń dokonali japońscy okupanci, którzy najpierw urządzili sobie koszary w pałacu Mandalaj, a na koniec go spalili. Reszta miasta legła w gruzach za sprawą alianckich bombardowań. Wojnę przetrwało tylko 40% zabudowań. Dlatego oprócz kilku zbytków, które cudem ocalały, znajdziecie tu nie do końca udane rekonstrukcje budynków z końca zeszłego wieku, jak właśnie Pałac Mandalaj. Wielu turystów traktuje więc miasto głównie jako bazę wypadową do zwiedzania ciekawszych atrakcji w pobliżu, np. Sagaing, Amarapury i Mingun.  Moim zdaniem – niesłusznie, gdyż naprawdę warto tu spędzić dłuższą chwilę  pozwolić, żeby Mandalaj nas oczarowało.

Klasztor Shweinbin czyli perełka ukryta przy kanale

Klasztor Shweinbin, schowany w zacisznym zakątku przy kanale Thinga Yazar, jest często przegapiany przez turystów. Budowę klasztoru sfinansowali ponad sto lat temu chińscy handlarze nefrytami. Wzniesiono go z trwałego drewna tekowego i przetrwał do dziś w całkiem dobrym stanie, choć trzeba przyznać, że niektórym przepięknym rzeźbom i płaskorzeźbom nie zaszkodziłaby renowacja, a przynajmniej  oczyszczenie z kurzu i pajęczyn. Atmosfera w klasztorze jest spokojna, cicha, wręcz kontemplacyjna. Ponad trzydziestu mnichów nadal zamieszkuje skromne domostwa wokół monasteru.

Klasztory Shweinbin i Shwenandaw są zbudowane w tym samym stylu i podonbe jak dwie krople wody. Oba są urokliwe, z tym że w Shweinbin nie płaci się za wstęp i zamiast masy innych zwiedzających, spotkacie tu przede wszystkim medytujących mnichów i dostojne drzewa.

Po zwiedzaniu Shweinbin fajnie jest spędzić kilka leniwych godzin szwendając się po okolicznych uliczkach. Można tu podpatrzyć codzienne życie mniej zamożnych mieszkańców Mandalaj. Gdyby „szopa starej Godam w Mandalay” z piosenki Bajora naprawdę istniała, to wyobrażam ją sobie w jednej z uliczek wzdłuż kanału. Sęk w tym, że Bertolt Brecht, autor tekstu piosenki, nigdy nawet nie był w Birmie, a co dopiero w Mandalaj. Zresztą nie on jeden dał się uwieść pięknie brzmiącej nazwie Mandalaj wywodzącej się od pobliskiego wzgórza. Kipling też nigdy tu nie dotarł, co nie przeszkadzało mu napisać wiersza zatytułowanego „Droga do Mandalaj”, którego spora część stała się . przebojem w wykonaniu Franka Sinatry. O innych atrakcjach informacje dostępne są w necie, więc nie ma co się rozpisywać.

Zachód słońca ze wzgórza Mandalaj jest cudowny, ale przygotujcie się na tłumy. W pobliżu wzgórza znajduje się intrygująca Kuthodaw Pagoda, nie bez kozery zwana największą księgą świata. W 729 malutkich białych świątyniach znajduje się tyle samo kamiennych płyt. Na każdej z nich wyryta jest jedna strona z kanonu palijskiego czyli zbioru świętych pism buddyjskich. Wedle najstarszej tradycji buddyjskiej (therawady), księga zwiera oryginalne nauki Buddy.

Restauracje i kawiarnie

Top Choice

Na 32 ulicy, tej samej co wypożyczalnia motorów, znajdziecie  tradycyjną i tanią jadłodajnię. Wypróbowaliśmy ją, bo Zach powiedział, że często chodzi tam na lunch. Dania są proste, czego przykładem ociekające tłuszczem samosy. Obsługa nie mówi po angielsku, a menu jest tylko po birmańsku. Na szczęście żona Zacha dała nam kartkę z napisem „nie jemy mięsa” i w ten sposób udało nam się dogadać z kelnerem. Dobre żarcie, niestety tłuste i ciężkostrawne. Za bardzo prosty lunch i dwie herbaty zapłaciliśmy 3.200 kyatów (nieco ponad 8 złotych). Był to nasz najtańszy posiłek w Birmie.

Mingalabar Myanmar Restaurant

Wracaliśmy tu kilkukrotnie. Choć w menu dominują danie mięsne, znaleźliśmy też kilka pysznych, tradycyjnych potraw wegeteriańskich. Urocza i biegła w angielskim obsługa chętnie doradzi niezdecydowanym. Miłym dodatkiem jest bezpłatna taca przystawek, ryż i zielona herbata. W rezultacie za bardzo obfity posiłek zapłaciliśmy jedyne 12.000 kyatów (31 złotych) Przy okazji wytłumaczono nam znaczenie birmańskiego powitania Mingalabar. Znaczy ono –  „Życzę Ci pomyślności”. Jest to zdecydowanie nasza ulubiona restauracja w Mandalaj.

SIMPLICITY Organic Food & Bakery

Rodzinna, przydrożna knajpka. Całkiem dobre azjatyckie jedzenie, ale nic nadzwyczajnego. Można wstąpić po drodze do klasztoru Shweinbin.

Marie Min

Było to nasze największe kulinarne rozczarowanie w Mandalaj. Może mieliśmy zbyt wysokie oczekiwania, gdyż ta wegetariańska restauracja ma bardzo dobre opinie w Internecie, możliwe też, że kucharz miał po prostu gorszy dzień. Nie zmienia to faktu, że jest tu drożej niż w innych restauracjach o podobnym standardzie. Poza tym jakość oferowanych potraw jest marna. Szczególnie zawiodło nas pseudo-indyjskie curry, które pozbawione było smaku. Zupa z tofu też pozostawiała wiele do życzenia. Lepiej trzymać się od tej knajpki z daleka. Jeśli w czasie pobytu w Mandalaj zatęsknicie za autentyczną indyjską kuchnią, zajrzyjcie raczej do …

Diamond Ring Pure Vegetarian Indian Restaurant

To miejsce ma w Internecie bardzo różne opinie, jeśli jednak nawet mój mąż Saqib, Pakistańczyk, był zadowolony, to najlepszy dowód, że jedzenie choć proste, było bardzo smaczne. Później zamówiliśmy nawet dostawę do hotelu: kilka pysznych aloo paratha (indyjskich placków nadziewanych ziemniakami). Przydały się jako prowiant na naszą całonocną podróż do Rangunu.

NOVA Coffee

Kawiarnia niczym nie odbiega od europejskich. Jeśli chcecie na chwilę odpocząć od Azji, to tutaj znajdziecie spokojną przystań. Internet jest OK, więc dużo osób przychodzi tu popracować. Można też spędzić kilka godzin czytając kindla. Jedzenie jest smaczne . A szczególnym powodzeniem cieszą się mleczne koktajle z mango, podawane w fikuśnych szklankach-żarówkach. Takie bajery odbijają się oczywiście na cenie.

Noclegi

Zabukowaliśmy trzy noce w hotelu Yadanarbon Mandalay . Standard miał być wysoki, cena przystępna (28 dolarów za noc) gdyż był sierpień, czyli pora deszczowa. Niestety, po przyjeździe okazało się, że w hotelu trwał remont generalny i był hałas nie do zniesienia. Postanowiliśmy przenieść się gdzieś indziej. Recepcjonistka bez problemów zgodziła się zwrócić pieniądze za dwa niewykorzystane noclegi. Gdy będzie już po remoncie, możemy z czystym sumieniem polecić ten hotel. Miła obsługa, ładne pokoje, dobre śniadanie i wygodna lokalizacja.

Na nasz następny hotel wybrałam 79 Living Hotel  znajdujący się w znacznie bardziej nieuporządkowanej dzielnicy, tuż koło dworca kolejowego. Standard był niższy, raczej backpackerski. Pokój był mały, ale czysty Noc kosztowała 20 dolarów. Śniadania jak za tę cenę bardzo  przyzwoite. Jeśli macie ochotę zobaczyć tę bardziej rozwrzeszczaną stronę Mandalaj, to szukajcie właśnie tutaj, koło dworca. Byłam zachwycona, Saqib mniej :). Położenie było super. W samym centrum, wszędzie blisko.

Transport do Rangunu

Nocnym autobusem z Mandalaj do Rangunu jedzie się osiem godzin, wyjeżdża się zwykle koło dziesiątej wieczorem. Pojechaliśmy autobusem VIP  firmy „JJ Bus”. Bilety kosztowały po 20 dolarów od osoby, ale były warte każdego centa. Jeszcze nigdy nie jechaliśmy takim luksusowym i nowoczesnym autobusem., nawet  z Singapuru. Przy każdym dużym i wygodnym siedzeniu był zainstalowany mały ekran, tak jak w samolocie, tyle, że wybór filmów był mniejszy. Każdy pasażer dostawał koc, kanapkę, kawę lub herbatę. Podróż przebiegła bardzo sprawnie. Wybudowana w 2010 roku droga ekspresowa z Mandalaj do Rangunu może i nie spełnia międzynarodowych standardów, ale jak na Birmę jest fantastyczna. Bez dziur ani wybojów. Więcej zdjęć z Mandalaj znajdziecie w albumie na Facebooku. A jakie są Wasze wrażenia z Mandalaj?

Inne teksty:

Przewodnik po Birmie. Blaski i cienie Bagan

Ile wydaliśmy na sześciotygodniową podróż po Malezji i Birmie?

Malaria jest jak żywioł, podchodźmy do niej z pokorą!

Przewodnik po Malezji: wyspa Tioman i plaża Juara.

Wyspy Perhentian – praktyczny przewodnik po Malezji

Nasz spontaniczny ślub w Tanzanii

Afryka. Jak pomagać z głową i nie dać się naciągnąć?

Jak znalazłam pracę w szkole językowej w Wietnamie

O podróżach i o tym że życie jest szukaniem

Osiem najczęściej zadawanych pytań na temat Dubaju

Rozmowa o związkach międzykulturowych i tolerancji

Zrób Celtę i zwiedzaj świat!

Nasze życie w Arabii Saudyjskiej było interesujące, przyjemne i bezpieczne!

[mc4wp_form id=”497″]