Z tarasu restauracji rozciąga się piękny widok na mury obronne, zatokę Pile i fort Fort Lovrijenac, czy raczej Królewska Przystań, Zatokę Czarnego Nurtu i Czerwona Twierdzę, jeśli jesteście fanami serialu Gry o Tron.

Restauracja Dubravka słynie z przepysznych śniadań w dość przystępnych, jak na Dubrownik, cenach. Omlety podawane są w zestawie z chlebem, masłem, marmoladą, dżemem i nutellą, więc na pewno wyjdziecie najedzeni, ceny od 7,90 – 9,70 Euro za zestaw. Kawy w podobnych cenach jak w innych restauracjach w Dubrowniku, espresso 3,30 Euro, a cappuccino 4,60. Z kartą Dubrovnik Pass, o której napisaliśmy więcej w tekście 5 sposobów, żeby nie zbankrutować w Dubrowniku dostaniecie 10% zniżki, ale chęć skorzystania z rabatu trzeba zgłosić przed złożeniem zamówienia.

Przy restauracji jest lodziarnia, gdzie można kupić dobre i niedrogie lody, 14 kuna za gałkę.  W pozostałych lodziarniach w Dubrowniku płaciliśmy od 18 do 20 kuna za gałkę.

2. Przystępne ceny – Gusta me

W tej znajdującej się w pobliżu Brama Ploca knajpce również będziecie mieli ładne widoki i śniadanie w nieco przystępniejszych cenach niż w Dubravce. Śniadania nie ograniczają się tu tylko do dań z jajek, można także zjeść tosty (od 40-75 kuna), granolę, owsiankę czy musli (około 40 kuna), a nawet English Breakfast zwane tutaj Hangover. Dla porównania cena espresso to 17 kuna, a cappuccino 22.

3. Coffee Break – poczuj się jak student

Trzeciego dnia w Dubrowniku byliśmy już trochę zmęczeni typowo turystycznymi restauracjami, więc wybraliśmy się do tej uniwersyteckiej kawiarenki. Spacer od bramy Pile zabrał nam około 10 minut. Z kartą Dubrovnik Pass dostaniecie tu 10% zniżki. Ceny są tu trochę niższe niż na starówce, najbardziej opłaca się zamówić zestawy, za około 30 – 40 kuna dostaniecie na przykład kanapkę albo tost z kawą i croissantem. Lecz jeśli nie zdecydujecie się na zestaw nie zapłacicie wcale dużo mniej niż w centrum miasta. Po śniadaniu w drodze powrotnej możecie przespacerować się po parku Gradac, gdzie nakręcono sceny ze ślubu króla Joeffrey’a w serialu Gra o Tron. A jak macie ochotę popływać, odwiedźcie plaże Danče i Šulić.

4. SNEK by coNGo na Stradum

Restauracja ta reklamuje się, że ma najprzystępniejsze ceny na Stradun, głównej ulicy starego miasta. Wszystkie dania śniadaniowe są w takiej samej cenie, więc bez względu na to, czy zamówicie granolę, omlet albo croissanta zapłacicie 79 kuna. Jedzenie jest dobre, kawa nie zachwyca, lecz warto tu przyjść przede wszystkim ze względu na lokalizację.

5, Burek i kawa w piekarni

To opcja zarówno smaczna jak i przyjazna dla kieszeni, miejscowy przysmak burek z serem kosztuje około 25 kuna, a espresso 14 czy 17?

Wielokulturowe dziedzictwo Wilna

Wedle przewodnika Pascal przed wybuchem drugiej wojny światowej Wilno było zamieszkane przez Polaków (66%), Żydów (28%), Rosjan (3%), Białorusinów (1%), Litwinów (1%), oraz kilkuset osobowe społeczności Niemców i Karaimów. Aktor Zygmunt Kęstowicz stwierdził kiedyś, że „wileńskie pochodzenie – to więcej niż korzenie. Zagmatwaną wielonarodową historię Wilna najlepiej określa słowo „bizarre” oznaczający dziwaczny, cudaczny, kuriozalny. Czesław Miłosz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, który młodość spędził w Wilnie, równie ciekawie opisał kosmopolityczną duszę tego miasta: „Tak jak Paryż należy nie tylko do Francuzów, ale do całego świata, tak w pewnym sensie i Wilno należy nie tylko – chociaż w pierwszej kolejności – do Litwinów, ale także do Polaków, Białorusinów i Żydów, a w konsekwencji do całego świata.”

Užupio Res Publica

Być może właśnie opisane powyżej poczucie odrębności i dziwności skłoniło wileńskich artystów do powołania w 1997 roku Republiki Zarzeczańskiej, państwa artystów, dzielnicy porównywanej do paryskiego Montmartre czy Wolnego Miasta Christiania w Kopenhadze. Jednak w odróżnieniu od duńskiej dzielnicy, Užupio Res Publica nie ma charakteru samostanowiącego, na jej terenie wciąż obowiązuje litewskie prawo. Republika Zarzecka, pomimo swego czysto humorystycznego charakteru, ma wielu amatorów. Dalajlama już kilkukrotnie odwiedzał Zarzeczę, a jego wizyty upamiętniają flagi modlitewne powiewające nad Skwerem Tybetańskim.

Republika Užupis (Zarzecze) ma własną konstytucję, prezydenta, rząd, walutę, hymn, flagę przedstawiającą ludzką dłoń z okrągłym otworem symbolizującym, że republika nie może zostać przez nikogo zawłaszczona. W dzień niepodległości przypadającym w Prima Aprilis po przekroczeniu granicy republiki, czyli mostu Użupio Tiltas przy krzyżówce ulic Išganytojo i Maironio, dostaje się pieczątkę do paszportu. Ale nie martwcie się, jeśli zależy Wam na stemplu, ponoć we wszystkie inne dni można go dostać w punkcie granicznym za mostem oraz w centrum informacyjnym Zarzecza “Užupis 1 point”. Sami nie sprawdzaliśmy, ale jeśli Wam się udało, dajcie znać w komentarzu.

Posiedzenia zarzeczańskiego rządu, zwanego humorystycznie barlamentem, odbywają się w barokawiarni „Užupio” obok mostu. Konstytucję Republiki Zarzeckiej w różnych wersjach językowych, w tym elfickim, można zobaczyć przy ulicy Paupio. Jeden z artykułów konstytucji głosi, że „człowiek ma prawo przynależeć do różnych narodowości”, a inny, że „kot nie musi kochać swojego gospodarza, ale w trudnej chwili powinien mu pomóc.”

Zarzecze to jedna z najpiękniejszych i najstarszych dzielnic Wilna, położona obok Starego Miasta za rzeką Wilenką, zwana też Wilejką. Bohema artystyczna organizuje tu wystawy i przedstawienia teatralne. W latach 1934–1936 na ulicy Młynowej w pobliżu dzisiejszego placu z pomnikiem Anioła Zarzecza mieszkali Konstanty Ildefons i Natalia Gałczyńscy, tam też urodziła się córka poety Kira Gałczyńska. Kolejnym znanym mieszkańcem Zarzecza był śpiewak operowy Bernard Ładysz, który w Wilnie rozpoczął naukę śpiewu.

Na Zarzeczu znajduje się Cmentarz Bernardyński, który ze względu na wielu pochowanych tu słynnych Polaków jest nazywany „Wielką Księgą Historii i Kultury Polskiej”.

Ulica literatów (Literatų gatvė)

jest kolejnym niecodziennym miejscem na wileńskiej starówce. W 2008 roku, gdy grupa artystów wpadła na pomysł rewitalizacji ulicy, jej ściany zostały ozdobione metalowymi, drewnianymi i szklanymi podobiznami, a także innymi tablicami i dziełami poświęconymi twórczości różnych autorów, w tym także polskich. Poniżej tablica poświęcona Gałczyńskiemu.

Nie jest do końca jasne, czy ulica Literatów została nazwana na cześć Adama Mickiewicza, który mieszkał tu przez kilka miesięcy, dopóki nie został zatrzymany podczas aresztowania Filomatów w 1823 roku, czy może jej nazwa upamiętnia liczne księgarnie, które mieściły się tutaj na przełomie XIX i XX wieku. Na ulicy Literatów znajduje się również Centrum Sztuki Współczesnej. Więcej na temat historii tej interesującej ulicy znajdziecie na stronie Go Vilnus oraz Tyflomapy.pl. Z ulicy Literatów można pójść na ulicę Bernardinų, gdzie w kolejnym domu, w którym niegdyś mieszkał i tworzył Adam Mickiewicz, znajduje się jego muzeum.

Zakwaterowanie w Ukrytej Łodzi Podwodnej

Niezwykłą atmosferę Wilna dodatkowo spotęgowały dwa noclegi w apartamencie wyglądającym jak łódź podwodna. Jeśli lubicie nocować w niecodziennych warunkach, polecamy! Mieszkanie zaprojektowane przez słynnego litewskiego artystę i architekta znajdziecie zarówno na Aribnb jak i na booking.com.

Wileńskie kawiarnie i restauracje

są kolejnym powodem, dla którego korci mnie, żeby jak najszybciej tam wrócić. Nie mówiąc już o życiu nocnym toczącym się na ulicach Vilniaus, Islandijos and Vokiečių.

Podczas naszego krótkiego pobytu wypróbowaliśmy zaledwie garstkę kawiarni i restauracji:

Bardzo dobre śniadania w Coffee Spells

Podczas naszej tygodniowej wycieczki po krajach bałtyckich, lepsze śniadanie jedliśmy chyba tylko w Tallinie.

Italala Caffè 

to kawiarnia popularna zarówno wśród turystów jak i wilnian.

Etno Dvaras na ulicy Pilies

W tej restauracji możecie skosztować tradycyjnych litewskich potraw w przystępnych cenach.

Gabi

Restauracja położona w uroczym podwórku, również idealne miejsce do skosztowania lokalnych smakołyków. Schowana w bocznej uliczce, przez co mniej oblegana przez turystów jest dobrą alternatywą dla Etno Dvaras, choć ceny są nieco wyższe.

Byliście w Wilnie? Co zrobiło na Was największe wrażenie?

Byliśmy tak wykończeni, że nie mieliśmy ochoty ani siły na długą podróż na południe Chorwacji, nie mówiąc już o intensywnym zwiedzaniu. Marzyliśmy o jakimś zacisznym miejscu z pięknym widokiem, żeby przez półtora tygodnia poleniuchować.

Wyspa Krk okazała się świetnym wyborem z czterech powodów:

1. łatwość dojazdu, wyspa znajduje się na północy Chorwacji, można się na nią dostać prawie półtorakilometrowym mostem
2. wielkość – Krk jest jedną z dwóch największych wysp w Chorwacji
3. przyroda – morze, góry, lasy, gaje oliwne, winnice oraz przepiękne widoki na sąsiednie wysepki
4. 300 km szlaków pieszych i rowerowych, z czego 150 km to Camino

Zakwaterowanie

Zeszłoroczne doświadczenia z Dubrownika, które opisaliśmy tutaj, nauczyły nas, żeby podczas następnego wyjazdu zarezerwować zakwaterowanie z kuchnią. Nie chcieliśmy być znowu skazani na drogie restauracje, które, na domiar złego, nierzadko serwują dość przeciętne jedzenie.

Dzięki temu, że pojechaliśmy w drugiej połowie kwietnia załapaliśmy się na niższe ceny noclegów. Spośród wielu ofert na Airbnb naszą uwagę przyciągnął dwupiętrowy domek położony na wysokim, 49 metrowym klifie na obrzeżach średniowiecznego miasteczka Vrbnik, dla zainteresowanych link tutaj. Zachwyceni baśniowym widokiem rozciągającym się z tarasu na zatokę oraz klifową linię brzegową, w ciemno zarezerwowaliśmy jedenaście noclegów w Vrbniku, który wkrótce po przyjeździe zyskał miano naszego ulubionego miasteczka na wyspie Krk.

Vrbnik

Otoczony winnicami Vrbnik słynie ze ślicznej, choć, jak to często bywa w Chorwacji, trochę zaniedbanej starówki oraz białego, wytrawnego wina Vrbnička Žlahtina. Oprócz tego do jednej z jego głównych atrakcji należy uliczka Klančić, która ma tylko 40 centymetrów szerokości i uznawana jest za jedną z najwęższych w Europie, a nawet na świecie. Choć jest to przede wszystkim chwyt na zwabienie turystów, mimo wszystko miejsce ma swój urok. Znalezienie uliczki Klančić wymaga kluczenia czarującymi zaułkami starego miasta, można kierować się drogowskazami powieszonymi na budynkach lub użyć mapy Google, która co prawda nie prowadzi do samego celu, ale w jego pobliże, potem można zapytać kogoś o drogę.

Poza sezonem

Przyjechaliśmy do Vrbnika 20 kwietnia, przez pierwsze dni miasteczko dopiero budziło się z zimowego snu. Niewielu turystów, zaledwie trzy otwarte restauracje, kilka kafejek, jedna piekarnia oraz dwa supermarkety przywołujące na myśl czasy socjalizmu. Nasz gospodarz od razu doradził nam, żebyśmy robili zakupy w oddalonym o niecałe 12 kilometrów mieście Krk, stolicy wyspy.

Potem z każdym dniem w Vrbniku pojawiało się więcej turystów, kiedy wyjeżdżaliśmy pierwszego maja miasteczko zmieniło się nie do poznania. Wąskimi uliczkami tłoczyli się przechodnie i samochody, zaczęło brakować miejsc parkingowych, restauracje i kawiarnie były przepełnione – i pomyśleć, że to jeszcze nie był szczyt sezonu!

Vrbnik dla miłośników ciszy i spokoju

Verbnik w niczym nie przypomina nadmorskiego kurortu, jest miasteczkiem, które w porównaniu z innymi odwiedzonymi przez nas miejscami na wyspie Krk ma znacznie mniej rozwinięta infrastrukturę turystyczną. Dla nas cisza, spokój i przepiękne widoki były głównymi atutami Vrebnika. Jeśli jednak lubicie gwar, duży wybór restauracji, kawiarni, sklepów z pamiątkami oraz innych turystycznych atrakcji, zapewne lepiej poczujecie się w Bašce lub mieście Krk. A do Vrbnika zawsze możecie wpaść na wycieczkę.

Wyspa Krk obfituje w szlaki piesze i rowerowe

Choć z każdego miasteczka na wyspie można wybrać się na ciekawe piesze i rowerowe wycieczki, najwięcej szlaków zaczyna się w Bašce i jej okolicach. Na pewno warto wybrać się na dwa najwyższe szczyty na wyspie: Obzova (568 m n.p.m) i Veli Vrh (541 m n.p.m).

Na koniec kilka knajp wartych polecenia

Konoba Lastura w Čižići

Znakomite jedzenie w przystępnych cenach, przede wszystkim ryby i owoce morza. Duże porcje, przyjemna obsługa i piękna, zaciszna okolica.

Fish & Chips Popaj w Malinskiej

Smażalnia ryb popularna zarówno wśród lokalnych mieszkańców jak i turystów. Jak poprzednio, znakomite jedzenie w przystępnych cenach.

Pizzeria Leo w Punat

Oprócz znakomitej pizzy mają też inne dania, w tym pyszne sardynki. Podczas zwiedzania Punat warto wpaść na deser też do lodziarni Garden Slasticarnica-Eiscafe.

Jeśli byliście na wyspie Krk, podzielcie się wrażeniami w komentarzach.

Dubrownik kolejną ofiarą przemysłu turystycznego

Do końca czerwca tego roku w nieco ponad czterdziestotysięcznym Dubrowniku nocowało już ponad milion turystów. Dodatkowo, przewiduje się, że w tym sezonie stare miasto odwiedzi ponad 500 tysięcy pasażerów statków wycieczkowych. Choć Dubrownik przyciąga także sporo fanów Gry o Tron, wbrew pozorom, nie stanowią oni największej części odwiedzjących, w 2017 przybyło ich tylko około 60 tysięcy.

Skąd te kosmiczne ceny?

Przemysł turystyczny sprawił, że Dubrownik stał się drogi nie tylko dla turystów, ale przede wszystkim dla mieszkańców. Koszty utrzymania (z wyjątkiem cen najmu) są  w Dubrowniku o 28% wyższe niż w Warszawie. Sezon trwa tutaj od połowy kwietnia do października, co oznacza, że właściciele sklepów, hoteli i restauracji muszą w tym czasie zarobić na utrzymanie na cały rok oraz nadrobić straty poniesione w czasie pandemii. Podejrzewamy też, że zmęczeni natłokiem turystów Dubrowniczanie mogą podnosić ceny z premedytacją, żeby odstraszyć mniej zamożnych urlopowiczów.

A jednak wyśrubowane ceny wcale nie zniechęcają

Bo pasażerowie statków mają wyżywienie i zakwaterowanie zapewnione na pokładzie, więc w mieście kupują tylko napoje i przekąski. Drugi powód jest taki, że gros turystów przybywa tu z Wielkiej Brytanii oraz Ameryki, a dla nich tutejsze ceny nie są szokujące.

A więc jak nie zbankrutować w Dubrowniku?

1. Zarezerwuj zakwaterowanie z kuchnią i darmowym parkingiem

Znajdźcie pokój z aneksem kuchennym i darmowym miejscem parkingowym, jeśli podróżujesz samochodem.  Restauracje w Dubrowniku nie są tanie, a do tego serwowane w nich dania nierzadko rozczarowują. Nawet jeśli nie zamierzacie korzystać z kuchni, dobrze ją mieć na wypadek, gdybyście chcieli odpocząć od knajp będących często pułapkami na turystów.

Większość miejsc parkingowych w Dubrowniku zarezerwowana jest wyłącznie dla rezydentów. Natomiast te przeznaczone dla turystów kosztują od 50 – 70 kuna (≈31 – 43 zł) za godzinę. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest znalezienie hotelu z darmowym parkingiem i poruszanie się po mieście na piechotę lub miejskimi autobusami. Cena jednego przejazdu 12 – 15 kuna (≈7- 9 zł).

2. Kup Dubrovnik Pass

Choć zwykle nie kupujemy tego typu kart, tym razem daliśmy się skusić. Zdecydowaliśmy się na 3-dniową kartę za 300 kuna (≈187 zł), w ramach której dostaliśmy, między innymi:

– darmowy bilet na mury obronne, za który inaczej musielibyśmy zapłacić 250 kuna (≈156zł)

– 6 przejazdów miejskim autobusem o wartości 50 kuna (≈ 31 zł)

– darmowe wejście do 10 muzeów i galerii, my zwiedziliśmy Klasztor Franciszkanów

(cena biletu 40HRK)

i Muzeum Etnograficznego (cena biletu 40 HRK), ale jeśli macie czas warto też odwiedzić Pałac Rektorów, zwany również Muzeum Kulturalno-historycznym, cena biletu 100HRK)

W ramach trzy dniowego Dubrovnik Pass dostaniecie też bilet autobusowy do pobliskiego miasta Cavtat oraz 10% zniżki w niektórych restauracjach, sklepach z pamiątkami, w biurach podróży oraz 20% zniżki na prom na wyspę Lokrum. Zawsze upominajcie się o zniżki, bo przy zakupach ani w restauracjach nikt Was nie zapyta, czy macie Dubrovnik Pass. Wedle informacji na karcie, chęć skorzystania ze zniżki w restauracji trzeba zgłosić kelnerowi przed złożeniem zamówienia.

3. Zamiast drogą kolejką dostań się na górę Srd za darmo

Ze wzgórza Srd rozpościera się piękny widok na Dubrownik. Na wzgórze można dojechać kolejką linową, bilet w obie strony kosztuje 200 kuna (≈ 125 zł), w jedna stronę 110 kuna, bilety ulgowe dla dzieci od 30-50 kuna.

Ponieważ pojechaliśmy do Chorwacji samochodem, postanowiliśmy sami wjechać na szczyt. Kierował Saqib i szczerze mówiąc nie wiem, czy sama bym się na to odważyła. Była to wspaniała przygoda, ale nie wjeżdżajcie samochodem na szczyt, jeśli nie czujecie się pewnie za kierownicą albo macie lęk wysokości. Pod koniec droga jest stroma, wąska i kręta – ale w tym właśnie cały jej urok. Na górze jest darmowy parking i taras widokowy, lecz nam bardziej podobały się widoki z punku widokowego położonego kilkadziesiąt metrów poniżej szczytu. Łatwo rozpoznać to miejsce, bo zatrzymują się tam samochody z turystami.

Na wzgórze możecie także wejść szlakiem prowadzącym z Dubrownika, albo dojechać autobusem numer 17 z przystanku znajdującego się koło bramy Pile, cena biletu w jedna stronę to 15 kuna.

4. Zjedz główny posiłek w porze lunchu

Trochę za późno znaleźliśmy restauracje w pobliżu północnej bramy do starego miasta (vrata Buža), które oferują lunchowe menu za 90 kuna (≈ 57 zł). Oprócz fast foodów jest to chyba najprzystępniejsza cena za posiłek, jaką znaleźliśmy nie tylko na starym mieście, ale w całym Dubrowniku. Zauważyliśmy, że ceny na północ od głównej ulicy Stradun są znacznie niższe niż w południowej części starówki. Więcej o restauracjach w Dubrowniku napiszemy w naszym następnym poście.

Mimo, że od wielu lat staramy się unikać fast foodów, restauracja Fast&Furious miło nas zaskoczyła. Jedzenie jest dobre, porcje bardzo duże i nawet wegetarianie znajdą tam kilka jarskich opcji. Więcej o restauracjach i kawiarniach napisaliśmy w poście Gdzie na śniadanie w Dubrowniku?

5. Przyjedź poza szczytem sezonu

Mimo, że nasza ostatnia rada jest dość banalna, zamieszczamy ją, bo w przyszłym roku sami zamierzamy z niej skorzystać. Tym razem trafiliśmy do Dubrownika w najdroższymokresie, który trwa tu od drugiej połowy czerwca do końca sierpnia. Podobno w kwietniu, maju, wrześniu i październiku ceny w hotelach i restauracjach bywają ponad połowę niższe.

Życzymy Wam wspaniałych wakacji!

Roberta poznaliśmy wiosną 2018 roku.

Robert pochodzi z Ewe Condji, osady leżącej tuż przy Grand Popo w Beninie w Afryce Zachodniej. Mieszka w małym obejściu z ojcem, dziadkiem oraz trzema przyrodnimi braćmi. Śpią na matach na podłodze, gotują na zewnątrz, nie mają bieżącej wody i nie korzystają z prądu, bo ich nie stać. Żyją na bardzo niskim poziomie kombinując pieniądze z dnia na dzień, zajmują się doraźnymi pracami przy okolicznych rolno-ogrodniczych uprawach. Pomagają też rybakom, bo za wyciąganie sieci na plaży można dostać trochę ryb albo zarobić od 200 do 300 CFA (od 1,40 do 2,10 PLN). Jest to kwota wystarczająca na bardzo skromny posiłek, trochę ryżu z rybą i sosem w obnośnej gar kuchni.

Ojciec Roberta jest prostym, niewykształconym człowiekiem, który nie mówi po francusku i niestety nie potrafi ułożyć sobie życia rodzinnego. Wiąże się z kobietami, które rodzą mu dzieci, a potem gdzieś znikają. Zapytany o swoją mamę, Robert odpowiada: „Odeszła”. Nie w sensie, że umarła, tylko „gdzieś sobie poszła i nigdy nie wróciła”. Matka jego przyrodnich braci, Romualda i Sabina, również ich opuściła. Mimo tego, że edukacja w Beninie jest darmowa, bez wsparcia EDU Afryka ojca nie byłoby stać na posyłanie synów do szkoły z tej prostej przyczyny, że cena wyprawki (mundurka, stroju sportowego, zeszytów do ćwiczeń, ołówka oraz wyżywienia w szkole) przekracza jego możliwości. Dzięki pomocy fundacji ojciec czuje się zobowiązany posyłać Roberta i jego braci do szkoły. Inaczej zmusiłby ich, żeby rzucili szkołę i zajęli się zarabianiem na życie. Z drugiej strony nie możemy przesadzać z pomocą. Skuteczność działalności EDU Afryka polega na umiejętności dawania tyle ile trzeba, ale najmniej, ile można, tak, żeby nie tłumić naturalnej troski i zapobiegliwości rodziców.  Najlepiej tyle aby pomóc, ale nie wyręczać rodziny i nie prowokować ich do zrzucenia z siebie odpowiedzialności. Więcej na ten temat w wywiadzie Afryka. Jak pomagać z głową i nie dać się naciągnąć?

Robert chodzi do szkoły podstawowej. Przypuszczamy, że ma dwanaście lat, dokładnego wieku nie znamy, bo ma dwa akty urodzenia, jeden z 2007, drugi z 2009 roku. Jak na swój wiek jest malutki i drobniutki, ale twarz ma zawsze bardzo poważną. Robert to indywidualista, świetnym rysownik i malarz. Widać u niego talent i pasję. Rzadko kiedy spotyka się chłopaka, który woli malować niż kopać piłkę. Gdy maluje, jest cały pochłonięty swoją twórczością, to niesamowite.

Talent artystyczny jest jego szansą na przyszłość

Po ukończeniu szkoły podstawowej część dzieci w Beninie zaczyna kształcenie zawodowe, czyli terminuje przez cztery lata u majstra, rzemieślnika czy usługodawcy. Przypomina to trochę system znany ze średniowiecznej Europy. Przyuczając się do zawodu z początku wykonuje się bardzo proste prace, potem coraz bardziej zaawansowane. Po czterech latach darmowej pracy, gdy uczeń się wykupi, czyli zapłaci szefowi za naukę, zdaje organizowany przez związek rzemieślników egzamin, dostaje dyplom i zostaje członkiem związku krawców, elektryków, mechaników samochodowych, etc. Lecz dopóki się nie wykupi, musi kontynuować pracę w zakładzie, czasami trwa to latami.

Być może taka jest przyszłość Roberta. Mógłby terminować u mistrza kaligrafia i zająć się malowaniem szyldów reklamowych. Bo mimo że drukowane tablice w Beninie istnieją, to ręcznie malowane nadal cieszą się ogromną popularnością. Jeśli Robert będzie zainteresowany kontynuowaniem edukacji, mógłby nauczyć się realizować swoje wizje plastyczne w formie elektronicznej. Wtedy zamiast kaligrafować tablice reklamowe albo robić napisy informacyjne na murze, mógłby na przykład projektować drukowane zaproszenia. Oba te warianty to połączenie oferta zawodowej na rynku pracy z jego naturalnymi predyspozycjami. A co będzie, czas pokaże. Na razie zostały mu jeszcze dwa lata podstawówki.

W międzyczasie minęły trzy lata. Po powtórzeniu ostatniego roku podstawówki, w 2021 Robert roku zdał wszystkie egzaminy i …

Rozpoczął naukę w artystycznym liceum w Kotonu!

Ecole Secondaire Des Métiers d’Art SOS Hermann Gmeiner (ESMA) to renomowana szkoła działająca przy międzynarodowej organizacji SOS Village d’Enfants. Program obejmuje zarówno przedmioty związane z edukacją ogólną, jak też zawodową. Wykształciło się tu wielu wspaniałych benińskich artystów i projektantów. Robert uczy się w sekcji sztuk plastycznych zorientowanych na malarstwo oraz projektowanie graficzne, ma pięć godzin zajęć plastycznych tygodniowo. Nauka trwa cztery lata i jest płatna. Przygotowuje do uzyskania państwowych dyplomów, odpowiedników małej matury i dyplomu ukończenia szkoły zawodowej.

Szansa dla Roberta i ogromne wyzwanie dla EDU Afryka

Rodzina Roberta nie interesuje się jego dalszą edukacją. Zajęci walką o codzienność, nie zdają sobie sprawy, że nauka w collegu to dla Roberta wspaniała szansa na odmianę losu. Przeskok ze świata niedostatku, analfabetyzmu i braku perspektyw do świata możliwości.

Ceną tej zmiany jest przeskok do zupełnie nowego i nieznanego środowiska. Robert opuścił rodzinną wieś Ewe Condji, by zamieszkać w oddalonym o 90 kilometrów Kotonu, największym mieście w Beninie. Choć od wyjazdu Roberta minął już ponad miesiąc, jego rodzina ani razu nie skontaktowała się ani z nim ani z EDU Afryka. Zapewne odetchnęli z ulgą, bo mają jedną osobę mniej do wyżywienia. EDU Afryka przejęła na siebie całkowitą odpowiedzialność za dalsze losy Roberta. Musimy zapewnić mu dosłownie wszystko. Opłaca czesne (160 000 CFA czyli około 1200 zł za rok), utrzymanie z wyżywieniem w przyszkolnym internacie (50 000 CFA, około 350 złotych miesięcznie), kieszonkowe (1500 – 2000 CFA, około 10 – 15 złotych tygodniowo), wyprawkę szkolną (dwa mundurki szkolne, materiały plastyczne). Oprócz tego ubrania, buty, przybory toaletowe, fryzjera, pościel, ręczniki, moskitierę. Jeśli zachodzi taka potrzeba to również koszty leczenia. Słowem wszystko czego wymaga szkoła i co jest potrzebne do życia.

Na szczęście nad Robertem czuwa także zmarły brat bliźniak

Robertowi w ważnych momentach życiowych towarzyszy drewniana figurka zmarłego brata bliźniaka. Wedle wierzeń religii vodoun zmarli przodkowie wspierają żyjących członków rodziny. W zamian Robert opiekuje się zmarłym bratem. Kult bliźniaków w Beninie jest bardzo silny, więc zawsze spotyka się z ogromnym szacunkiem. Ludzie widząc Roberta z laleczką upewniają się tylko: “Jesteś bliźniakiem?”. Potem czasem dopytują czy to brat czy siostra. Robert zabrał brata na egzaminy wstępne do szkoły, a teraz często towarzyszy mu na lekcjach, więc brat wkrótce także dostanie szkolny mundurek. Więcej na temat religii vodoun w Ostatni taniec – pogrzeby w Togo nie są smutne.

Robert, trzymamy za Ciebie kciuki!

Wiemy, że nie jest mu łatwo. Odnalezienie się w nowym środowisku wymaga wiele ciężkiej pracy, determinacji i wiary we własne siły. Nowa szkoła. Nowi koledzy. Pokój w internacie. Po raz pierwszy ma własne łóżko, szafę, łazienkę z bieżącą wodą i toaletą. Nie wspominając już o regularnych i sytych posiłkach. Robert jesteśmy z Tobą i życzymy Ci powodzenia!

O Barbarze Kwiatek i Fundacji Edu Afryka napisaliśmy tekst Kwiatek w Beninie. Zapraszamy Was do odwiedzenia strony EDU Afryka na Facebooku, jeśli chcielibyście wspomagać edukacje dzieci w Beninie w Afryce zachodniej odwiedźcie stronę PARTONITE. 

Tegoroczne podróże nauczyły nas, że:

• W budżecie na wyjazd trzeba przewidzieć wydatki na dodatkowe testy, bo przepisy są nieprzewidywalne i mogą zmienić się z dnia na dzień.

• Pracownicy linii lotniczych też są pogubieni w nieustannie zmieniających się przepisach. Najlepszym źródłem informacji są emaile od linii lotniczych przesyłane dzień przed wylotem. Więc, jeśli tak jak ja, zazwyczaj nie czytasz maili, w obecnych czasach lepiej jednak poświęcić chwilę i na spokojnie zapoznać się z aktualnie obowiązującymi zasadami.

• Testów przybywa, ale ich ceny spadają, więc jest iskierka nadziei na przyszłość.

Test przed wylotem z Bahrajnu do Frankfurtu

Zaszczepieni niezatwierdzonym przez UE rosyjskim Sputnikiem na starym kontynencie byliśmy traktowani jako osoby niezaszczepione. Dlatego 48 godzin przed lotem z Bahrajnu do Niemiec musieliśmy zrobić pierwszy test w te wakacje. Był to test drive-thru, czyli bez wysiadania z samochodu. Choć wymazy pobierane z nosa są dość nieprzyjemne, ten akurat przeszedł szybko i sprawnie. Zapłaciliśmy 15 BD (bahrańskich dinarów od osoby, czyli około 150 złotych). Wyniki dostaliśmy po kilku godzinach. Z Frankfurtu wynajętym samochodem pojechaliśmy w dalszą drogę do Polski.

Wylot z Europy do Bahrajnu

Saqib odlatywał bezpośrednio z Frankfurtu do Bahrajnu, więc nie musiał robić testu, bo bahrańska linia Gulf Air uznaje szczepienie Sputnikiem. Ja natomiast musiałam zrobić kolejny test, ponieważ z Warszawy do Frankfurtu poleciałam Lufthansą. Lufthansa będąca niemiecką linią nie uznawała mojego szczepienia. W Warszawie zrobiłam test antygenowy za 129 zł w Epixpert, wynik otrzymałam po 15 minutach. Przy okazji zauważyłam, że każdy kraj stosuje nieco inną metodę pobierania wymazu. W Polsce pielęgniarka przesuwała pięć razy wymazówką w każdym nozdrzu, w Bahrajnie wymaz pobierany jest jednym przesunięciem z jednej dziurki w nosie.

Najdroższy był powrót do Bahrajnu

Saqib, który wrócił do Bahrajnu kilka tygodni wcześniej ode mnie, musiał zrobić tylko jeden test po przylocie (24BD, około 240 złotych). Jednak dwa dni przed moim przylotem przepisy się zmieniły – dodano dwa testy. Pierwszy po przylocie na lotnisku, drugi po pięciu i ostatni po dziesięciu dniach, za trzy testy zapłaciłam 36 BD, około 360 złotych). Dodatkowy test został zapewne dodany ze względu na najnowsze statystyki, wedle których liczba zakażonych koronawirusem podróżnych przylatujących do Bahrajnu wzrosła do 15%.

Testy tanieją!

W zeszłym roku po przylocie z Frankfurtu do Bahrajnu musieliśmy obydwoje zrobić po dwa testy, przy czym cena jednego testu wynosiła 30 BD (300 złotych), więc w sumie za dwie osoby zapłaciliśmy 120 BD (1200 zł). W tym roku dzięki niższym cenom za cztery testy zapłaciliśmy o połowę mniej. Choć wciąż nie rozumiem, dlaczego jeden test po powrocie do Bahrajnu kosztuje 24 BD, a trzy testy 36BD. W każdym razie, jest taniej!

Podróż w obie strony z Bahrajnu do Pakistanu

wymagała od Saqiba pięciu testów w sumie kosztujących około 525 złotych oraz poddania się dziesięciodniowej samoizolacji. W dniu powrotu Saqiba do Bahrajnu, Pakistan znajdował się jeszcze na czerwonej liście. Fakt, że kilka dni później został z tej listy usunięty nie wpłynął na skrócenie okresu samoizolacji. Po wczorajszym negatywnym wyniku ostatniego testu, Saqib dostał oficjalne zezwolenie na wychodzenie z domu.

Zdjęcie z Unsplash.

Jeśli nie chce Wam się czytać, obejrzyjcie ten półtoraminutowy filmik o urokach Hawar. No i nie przegapcie zdjęć w tekście (wszystkie zdjęcia oprócz trzech, których żródło jest podane, są naszego autorstwa).

Nie lada gratka dla miłośników ptaków

Kormorany

Na wyspie Suwad al Janubiyah można zobaczyć największą na świecie kolonię lęgową kormoranów arabskich (Phalacrocorax nigrogularis), jesienią przylatuje ich tu ponad sto tysięcy. Jeszcze w latach osiemdziesiątych ubiegłego roku było ich 250 tysięcy. Ci, którzy mieli okazję obserować tę kolonię kormoranów mówią, że hałas, a zwłaszcza odór ptasich obchodów, mogą przyprawić o zawrót głowy.

Rybołowy

Byliśmy na Hawar w marcu tego roku i kormorany już odleciały, ale za to widzieliśmy parę dopiero uczących się latać rybołowów (Pandion haliaetus). Niech nie zmyli Was ich wielkość, bo te małolaty ponoć dopiero dwa tygodnie wcześniej zaczęły raczkować we fruwaniu. Na wyspę Hawar co roku w okresie lęgowym przylatuje tylko kilka par tego zagrożonego gatunku. Ich gniazda uwite na odwróconych korzeniem do góry drzewach widać już z daleka. Ornitolodzy umieścili na wyspie kilka takich drzew, by zachęcić rybołowy do lęgu i jak widać poskutkowało! Jedno z gniazd znajduje się na terenie jedynego hotelu na Hawar.

Czapla Arabska

Wyspa Rubud al Sharqiyah, natomiast, jest siedzibą największej na świecie kolonii czapli arabskiej (Egretta gularis schistacea). Z tymi czaplami czujemy się za pan brat, ponieważ regularnie spotykamy je podczas spacerów po naszej osiedlowej plaży w Bahrajnie. Często podziwiamy jak z zabójczą szybkością, a zarazem gracją, polują na ryby i skorupiaki.

Wstęp wzbroniony!

Archipelag Hawar położony niecałe dwa kilometry od Kataru i prawie dwadzieścia kilometrów od Bahrajnu przez długi czas był terenem spornym. Choć w 2001 roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości przyznał archipelag Królestwu Bahrajnu, znajdująca się na Hawar bahrańska baza wojskowa nie została do tej pory zlikwidowana. Z tej przyczyny zwiedzanie jest ograniczone jedynie do malutkiego skrawka na południu wyspy, gdzie znajduje się jedyny Hawar Beach Hotel, kilka domków na wynajem na pobliskiej plaży, pałac króla Bahrajnu, kilka rządowych willi, komisariat policji i straż pożarna. Koledzy z pracy, którzy byli na Hawar w 2019 roku, wspominali, że wtedy turyści mogli zwiedzać znacznie większą część wyspy. Mam nadzieję, że w przyszłości niektóre ograniczenia zostaną zniesione, bo chętnie zobaczyłabym południową stronę, gdzie na klifach z piaskowca oprócz gazeli, latem mieszkają również sokoły śniade.  Niestety w tej chwili organizowana przez hotel wycieczka, mimo, że darmowa, pozostawia ogromny niedosyt.

Wsypy Bezludne

Jeszcze na początku dwudziestego wieku wyspa Hawar była zamieszkiwana przez Beduinów Dawasir przez kilka miesięcy w roku w sezonie połowu pereł. Gdy w latach trzydziestych dwudziestego wielu Bahrajn zaczął wydobycie ropy, Beduini Dawasir osiedlili się w Bahrajnie i Arabii Sadyjskiej. Ich potomków można poznać po noszonym przez nich nazwisku Aldossary. Beduini nie pozostawili po sobie na Hawar niczego z wyjątkiem cmentarza i małego odrestaurowanego meczetu.

Czy warto wybrać się na wyspę Hawar?

Ciężko powiedzieć, bo sami mamy mieszane uczucia. Choć od kilku lat mieszkamy na Półwyspie Arabskim i przywykliśmy nieco do pustynnych pejzaży, to surowy krajobraz Hawar wywarł na nas spore wrażenie. Na pewno dwa główne mankamenty to ograniczenia w zwiedzaniu wyspy oraz drogie zakwaterowanie.

Na wyspie jest tylko jeden hotel

Brak rozwiniętej infrastruktury turystycznej na pewno jest jedną z głównych zalet Hawar. W hotelu, nawet przed pandemią, rzadko przebywało więcej niż dziesięcioro gości jednocześnie. Z drugiej strony, jeśli kuchnia jedynego kucharza na wyspie nie zachwyca, to klapa. Nas jedzenie rozczarowało do tego stopnia, że zrezygnowaliśmy z drugiego noclegu. Obsługa hotelu jest przeurocza i robi wszystko, by umilić gościom pobyt, ale czasem to nie wystarczy. Zwłaszcza, że doba w czterogwiazdkowym hotelu nie należy do najtańszych. Ceny zależą od sezonu, więc najlepiej kontaktować się bezpośrednio z Hawar Beach Hotel.

Pozostałe atrakcje na Hawar

W cenie noclegu zawarty jest transport łodzią w obie strony z Manamy w Bahrajnie, trzy posiłki dziennie oraz wiele zajęć i rozrywek: wspomniana wyżej godzinna wycieczka minibusem po wyspie, sprzęty wodne (kajaki, rowery wodne, deski SUP), rowery oraz leżaki na plaży. Wieczorem do dyspozycji klientów jest też kino plenerowe i ognisko na plaży.

Kiedy jechać?

Na pewno nie latem, ponieważ temperatura sięga wtedy pięcdziesięciu stoni Celsjusza. Najlepiej wybrać się  jesienią lub wiosną. Od września do lutego można pojechać na zorganizowana przez Hawar Beach Hotel wycieczkę, by zobaczyć dugonie (na zdjęciu poniżej) i kormorany arabskie. 

Planowana komercjalizacja Hawar

Wkrótce po bioróżnorodności hawarskiego archipelagu może niewiele zostać, ponieważ powstaje projekt budowy 23 kilometrowego mostu, który miałby połączyć Ras Al Bar w Bahrajnie z północną częścią wyspy Hawar. Budowa, co prawda, planowana jest na dziesięć lat, ale zwierzęta mogą opuścić archipelag znacznie wcześniej. Inaczej może im grozić los oryksów arabskich obecnie zamieszkujących wyspę Hawar.

Przewodnik, całkiem poważnie, wyjaśnił, że oryksy przebywają na zamkniętym wybiegu, ponieważ na wolności nie umiały wystarczająco dobrze o siebie zadbać. Za mało piły i jadły, więc chorowały. Pomimo, że słowa przewodnika wywołały w autobusie pełną konsternacji ciszę, nie da się ukryć, że istnieją poważne powody do obaw o zdrowie oryksów. Oryks będący symbolem narodowym większości krajów Półwyspu Arabskiego, stąd jego podobizna na logo katarskich linii lotniczych, w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku całkowicie wyginął na wolności. W latach osiemdziesiątych oryksy udało się je ponownie wypuścić na wolność, lecz ich los nadal jest niepewny.

Przyznam, że sama również nie obawiałam się zbytnio kolejnego koronawirusa. Poza tym byłam przyzwyczajona do tego, że w krajach, w których mieszkałam, co jakiś czas wybuchały epidemie. Kiedy w 2009 roku zaczęłam pracować w Hanoi, akurat panowała tam epidemia cholery, która rozpoczęła się w ubojni psów.  Wkrótce potem wybuchła epidemia świńskiej grypy H1N1. Wszystkim uczniom i nauczycielom mierzono przed szkołą temperaturę, jeśli uznano nas za zdrowych ze stemplem na dłoni mogliśmy wejść do środka. Jeśli ktoś zaczął mieć objawy był natychmiast odsyłany do domu. Wkrótce epidemia sama wygasła, więc spodziewałam się, że tym razem będzie podobnie.

Aż sama nie zachorowałam

Zachorowałam w połowie lutego 2020 roku, nigdy nie zrobiono mi testu, ponieważ wirus oficjalnie dotarł do Bahrajnu dopiero dwa tygodnie później. Objawy z początku do złudzenia przypominały malarię, którą przechodziłam w 2018 roku w Beninie w Afryce Zachodniej. Miałam gorączkę, bolało mnie całe ciało i nie miałam siły podnieść się z łóżka – ten ostatni objaw skłonił mnie do tego, żeby zebrać siły i pójść zrobić sobie test na malarię. Choć wynik był negatywny, czułam się coraz gorzej. Dostałam zwolnienie, leżałam w łóżku, zaczęły się duszności, kaszel, utrata węchu i smaku, które jeszcze wtedy nie były uważane za oznaki Covid-19. W tym samym czasie w pracy zachorowały jeszcze dwie osoby, wszyscy mieliśmy podobne objawy. Wszyscy też dzwoniliśmy pod numer infolinii Ministerstwa Zdrowia w Bahrajnie, ale zapewniono nas, że mamy grypę sezonową. Po niespełna dwóch tygodniach, gdy oficjalnie potwierdzono pierwszy przypadek, sytuacja diametralnie się zmieniła. Z dnia na dzień zamknięto szkoły, dwa tygodnie później restauracje, siłownie i galerie handlowe.

I zaczęło się masowe testowanie na Covid-19

Liczba mieszkańców Bahrajnu to około 1 700 000, czyli nieco większa niż populacja Warszawy. Do tej pory w Królestwie wykonano ponad trzy miliony testów, ostatnio testuje się między 14-15 tysięcy osób dziennie. Dokładniejsze dane na zdjęciu poniżej. Po przylocie do Królestwa obowiązują trzy testy, pierwszy na lotnisku, drugi po pięciu dniach, ostatni po dziesięciu.

Szczepienia zaczęły się w grudniu 2020 roku

Do tej pory wykonano 514 559 szczepień, zakładając, że jedna osoba przyjmuje dwie dawki szacuje się, że zaszczepione zostało 15,7% społeczeństwa, więcej szczegółowych danych tutaj. Obecnie Bahrajn znajduje się na drugim miejscu na świecie, po Izraelu pod względem ilości wykonanych szczepień na 100 osób. W Bahrajnie obywatele i rezydenci dostają szczepienia za darmo i mogą wybierać z czterech szczepionek: Sinophram (chińska), Pfizer/BioNTech, AstraZeneca i Sputnik V (rosyjska).

Trzecia fala

Zaczęła się w połowie stycznia 2021, uważa się, że głównym jej powodem było to, że osoby, które otrzymały pierwszą dawkę szczepionki poczuły się zbyt swobodnie i przestały przestrzegać zasad dystansowania społecznego. Ponoć szczyt trzeciej fali mamy już za sobą, od 16 lutego liczba dziennych zachorowań zaczęła spadać.

Zaszczepiliśmy się rosyjskim Sputnikiem V

Ponad dwa tygodnie temu zaszczepiliśmy się rosyjską szczepionką. Mieliśmy lekkie reakcje poszczepiennie: bolała nas głowa i ramię, byliśmy zmęczeni, ja miałam nieco podwyższona temperaturę 37,4, Saqib nie. Nie mamy wyrobionej opinii na temat szczepień, więc jak to mamy w zwyczaju zdaliśmy się na los. Zarejestrowaliśmy się na wszystkie cztery szczepionki i wzięliśmy tę, która była dostępna w pierwszej kolejności. Zwyciężył pragmatyzm.

Dużo podróżujemy, odkąd poznaliśmy się w 2010 roku mieszkaliśmy w siedmiu krajach, więc jesteśmy przyzwyczajeni do rozmaitych szczepień. Szczepionkę na Covid-19 potraktowaliśmy podobnie jak tę na żółtą febrę, bez której nie wjedzie się do wielu krajów Afryki oraz Ameryki Południowej. Mamy nadzieję, że dzięki szczepionce będzie nam się łatwiej przemieszczało, szczególnie, że Bahrajn jako jeden z pierwszych krajów na świecie trzy tygodnie temu wprowadził paszporty szczepionkowe. W najbliższą sobotę dostaniemy drugą dawkę Sputnika V, a potem po dwóch tygodniach dostaniemy paszport.

A Wy zamierzacie się zaszczepić?

Niedawno obchodziliśmy jedenastą rocznicę naszego poznania. Z tej okazji dzielimy się z Wami naszą historią będącą kolejnym dowodem na to, że miłość wszystko zwycięża.

Dwanaście lat temu porzuciłam życie w Polsce i z biletem w jedną stronę poleciałam do Indii.

Nie wyjechałam wtedy sama, towarzyszył mi mój ówczesny partner, Anglik, z którym od wielu lat tworzyliśmy podręcznikowy przykład toksycznego związku. Choć wielokrotnie od niego odchodziłam, wcześniej czy później dawałam przekonać się do powrotu. Lata mijały, a my coraz bardziej się nawzajem wykańczaliśmy. Jak wampiry wysysaliśmy z siebie całą energię i co grosza rozbudzaliśmy w sobie mroczne demony.

Po niespełna roku włóczęgi po Azji, zatrzymaliśmy się na dłużej w Hanoi, gdzie znalazłam legalną pracę jako nauczycielka angielskiego w renomowanej szkole językowej. Nowa praca umożliwiła mi połączenie dwóch pasji: uczenia i podróżowania. Do pełni szczęścia brakowało mi tylko wyplątania się z niezdrowego związku. Miałam wtedy dwadzieścia osiem lat i po wielu rozczarowaniach przestałam wierzyć w miłość. Nie ufałam ani mężczyznom ani sobie. Byłam pewna, że nie było dla mnie ratunku. Wbiłam sobie do głowy, że z własnej winy zawsze będę lądować w toksycznych relacjach, ponieważ pociągali mnie sami dranie. Błędne, damsko-męskie koło. Dlatego po planowanym zerwaniu, które wydawało mi się tak trudne, że nieustannie je odwlekałam, chciałam rozpocząć singielskie życie. Wobec tego, gdy koleżanka zaproponowała, abym poszła na kawę z jej znajomym Pakistańczykiem, kategorycznie odmówiłam.

„Za późno, dałam mu już twój numer” – usłyszałam w odpowiedzi.

Wydzwaniał do mnie o najdziwniejszych porach i nie zniechęcały go żadne wykręty. Nie miałam wyjścia, poszłam spławić go osobiście. Przyznam, że czułam się trochę niepewnie z powodu licznych doniesień o zamachach terrorystycznych w Pakistanie.  „A jeśli facet wysadzi mi się przy kawie?”, panikował mój wyprany mediami mózg.

Życie, jak zwykle, spłatało mi figla. W kawiarni zamiast terrorysty spotkałam bratnią duszę. Zakochaliśmy się w sobie na zabój, mimo że przecież nigdy nie wierzyłam w takie brednie jak miłość od pierwszego wejrzenia. Po pierwszym spotkaniu z Saqibem zrobiłam to, na co wcześniej brakowało mi odwagi i determinacji – zakończyłam nieszczęśliwy związek. Okazało się to znacznie łatwiejsze niż przewidywałam.

Początki obfitowały we wzloty i upadki

Tuż przed jego wyjazdem na pierwszy zagraniczny kontrakt, rodzice w pośpiechu zaręczyli Saqiba z całkowitą nieznajomą. Zaaranżowana naprędce narzeczona miała powstrzymać najstarszego syna przed zakochaniem się w kimś niewłaściwym za granicą. Stało się odwrotnie. Niczym w greckiej tragedii, spełniły się ich najgorsze obawy. Strzała krnąbrnego Amora spowodowała zaskakujący zwrot akcji. Najstarszy syn zakochał się w gori, czyli białej i do tego nie muzułmance.

Nikt nie wierzył, że nasze uczucie miało szansę na przetrwanie

Mniej lub bardziej delikatnie dawano mi do zrumienia, żebym przejrzała na oczy i zostawiła mężczyznę, który został już przeznaczony innej. Jednak Saqib i ja ani przez moment nie mieliśmy wątpliwości, że będziemy razem i uparcie walczyliśmy o prawo do naszej miłości. Wreszcie po ponad dwóch latach niepewności, za sprawą serii niewiarygodnych splotów okoliczności, nastąpił przełom. Przeprowadziliśmy się do Tanzanii, gdzie po paru miesiącach odbył się nasz niekonwencjonalny ślub. Możecie o nim przeczytać tutaj.

Jak przezwyciężyliśmy te wszystkie przeciwności?

Zamiast gubić się w szczegółach, skupiliśmy się na sednie sprawy- kochaliśmy się i chcieliśmy spędzić ze sobą resztę życia. Gdybyśmy, zamiast nieugięcie dążyć do tego celu, zaczęli zdroworozsądkowo dzielić włos na czworo, znaleźlibyśmy miliony logicznych powodów do zerwania. Tym bardziej, że obydwoje mieliśmy za sobą traumatyczne zawody miłosne. Praktyka uważności (ja medytowałam, Saqib się modlił)  stabilnie zakotwiczyła nas w chwili obecnej, dzięki czemu myśli nie wybiegały nam w niepewną przyszłość. Powstrzymaliśmy się również od ulegania mentalnym schematom wieszczącym kolejną miłosną katastrofę. Odcięliśmy się od przyszłości i przeszłości, by bez emocjonalnego balastu dzień po dniu budować solidne podwaliny nowego związku. Obdarzywszy się bezgranicznym zaufaniem, wyszliśmy z emocjonalnej skorupki i mogliśmy być ze sobą autentyczni, szczerzy aż do bólu. Nigdy nie próbowaliśmy się na nawzajem zmieniać, ale wiele się od siebie nauczyliśmy, bo nie boimy się spoglądać na rzeczywistość z międzykulturowego punktu widzenia.

Z perspektywy jedenastu lat, nie mamy wątpliwości, że pomimo wielu trudności, warto było walczyć o naszą miłość. Jeśli dopiero zaczynacie budować związek i czasem nachodzą Was wątpliwości, niech nasza historia doda Wam sił. Trzymamy kciuki i będzie nam ogromnie miło, jeśli podzielicie się nami Waszą historią.

Podczas wizyt w Polsce zawsze mam do załatwienia wiele spraw urzędowych, czasem również zdrowotnych. W zależności od kraju i od ubezpieczenia zapewnionego przez aktualnego pracodawcę, decydujemy, czy do lekarza pójść w Polsce czy za granicą. Mniej więcej w połowie zeszłego roku przeprowadziliśmy się z Beninu w Afryce Zachodniej do Bahrajnu na Półwyspie Arabskim. Po kilku latach posuchy znowu dostaliśmy kontrakty z dobrym ubezpieczeniem, więc podczas pobytu w Warszawie wybrałam się na rutynowe badania. Mama (emerytowana lekarka) ostrzegała, że kto szuka, ten znajdzie, ponieważ zdrowi ludzie nie istnieją. Miała rację.

Zdiagnozowano u mnie dorodnego mięśniaka macicy, mniej więcej dziesięć na dziesięć centymetrów.

Ginekolog dziwił się, że nie czułam dyskomfortu w podbrzuszu. Czułam, tylko go zbagatelizowałam. Podczas jogi bolał mnie brzuch i odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Jeśli chodzi o uciążliwe wzdęcia, moja lekarka w Beninie zrzuciła je na karb gorącego klimatu, zmiany stylu odżywiania i życia. Wyjaśnienia te przyjęłam dość sceptycznie, zwłaszcza, że intuicja mi podpowiadała, że przyczyną tych dolegliwości był jakiś pasożyt. Aż tak bardzo się nie pomyliłam. Mięśniak tuczył się i coraz bardziej rozpychał, powodując ucisk na sąsiednie narządy.

– Tak dużego mięśniaka należy jak najszybciej usunąć – oznajmił ginekolog, przeglądając wolne terminy w kalendarzu. – Wyciągnę go laparoskopowo, będzie pani kilka dni w szpitalu, a potem dwa tygodnie na zwolnieniu, ale najpierw musi się pani zaszczepić na żółtaczkę…

– Pojutrze wracam do Bahrajnu – przerwałam. Ginekolog spojrzał na mnie z niedowierzaniem.

– Czy ma pani stuprocentową pewność, że tamtejsza służba zdrowia jest godna zaufania? W szpitalach jest czysto? Czy mają równie nowoczesny sprzęt jak u nas w Polsce? Na pani miejscu bym nie ryzykował – próbował zatrzymać klientkę.

Za długo mieszkam za granicą, żeby czuć potrzebę wyjaśniania realiów krajów, w których akurat przebywam. Bahrajn, jak reszta państw Zatoki Perskiej, ma nowoczesne, znakomicie wyposażone szpitale, lecz nie zamierzałam nikogo do tego przekonywać. – Skonsultuję sprawę z rodziną i dam znać – odpowiedziałam zgodnie z prawdą.  – Operacja?! Tylko nie w Polsce! – unisono wykrzyknęli rodzice. – Zrób ją tam, gdzie będziesz czuła się bardziej komfortowo – doradził mi ze spokojem Saqib. – Jeśli wybierzesz Polskę, to przylecę.

Mimo że od początku skłaniałam się ku Bahrajnowi, szalę przeważyły liczne ostrzeżenia koleżanek, że w Polsce, nawet przy najdrobniejszych komplikacjach, operacja może skończyć się usunięciem macicy. U kobiet pod czterdziestkę narząd ten uchodzi za zbędny, jak drugi wyrostek robaczkowy. Zresztą taki pogląd panuje w wielu krajach Zachodu. W USA rocznie przeprowadza się 600 tysięcy histerektomii (operacja usunięcia macicy). Szacuje się, że dziewięćdziesiąt procent wykonuje się niepotrzebnie, z czystej chęci zysku. Choć nie planujemy dzieci i jestem nieco przed czterdziestką, z macicą nie zamierzałam się rozstawać. Spodziewałam się, że w muzułmańskim kręgu kulturowym narządy rodne mogą cieszyć się większą estymą.

Po wykonaniu zleconych badań: USG oraz rezonansu magnetycznego miednicy, udałam się z Saqibem do lekarza.

– Ile lat jesteście po ślubie? – rozpoczął ginekolog. Na Półwyspie Arabskim seks pozamałżeński jest wykroczeniem karalnym. Zanim jednak to sobie przypomniałam, ochoczo wyjaśniłam, że razem dziesięć lat, a po ślubie siedem.

– Ile razy próbowaliście zajść w ciążę?  – padło kolejne rutynowe pytanie, bo w tej części świata stan cywilny zmienia się w wiadomym celu.

– Nigdy – odpowiedzieliśmy z niekrytą satysfakcją, bo tyle lat bez wpadki to jest chyba pewne osiągnięcie. Pielęgniarka hinduskiego pochodzenia nie podzieliła naszego entuzjazmu. Obrzuciwszy przeciągłym spojrzeniem najpierw Saqiba, a potem mnie, pomyślała pewnie: Tym białym kobietom to rzeczywiście tylko jedno w głowie!

Dalszą część tekstu możecie przeczytać na Portalu Polki na Obczyźnie.

Zapraszamy!